شرکت در آزمون آنلاین جامعه‌شناسی 3 - جامعه‌شناسی 3 | آزمون شماره 5573

هر گروه و جامعه و فرهنگی می‌خواهد از چشم دیگران به خود بنگرد تا خود را ارزیابی کند و دانش خاص خود را تولید کند.

آن چه تا امروز به اسم علوم اجتماعی به مطالعۀ گروه‌ها، جوامع و فرهنگ ها می‌پرداخت، دانشی جهان شمول بود که همۀ هویت‌ها و فرهنگ‌ها را با یک چشم نگاه می‌کند.

هیچ فرهنگ و هویتی نمی‌پسندد که موضوع نظریه‌هایی باشد که در زمینه فرهنگی و تاریخی دیگری شکل گرفته‌اند.

هر نظریه‌ای درون فرهنگ و تاریخ خود تولید می‌شود و می‌تواند فرهنگ و هویتی متناسب با زمینه تاریخی و جوامع دیگر نیز تولید کند.

جامعه شناسی انتقادی- آن چه تا امروز به نام علم و دانش جهان‌شمول مطرح بود صرفاً ابزار عده‌ای برای سرکوب عده دیگری بود و سرگذشت دانش همانند سرگذشت قدرت و ثروت، تاریخ سرکوب انسان بوده است.

جریان پسامدرن- راه رهایی انسان را نه از بیرون علم بلکه درون علم جست‌وجو می‌کند و معتقد است که داوری ارزش‌ها و نقد روابط و مناسبات میان افراد باید از درون علم اجتماعی و با افشای سلطه صورت پذیرد.

جامعه شناسی انتقادی- در این دیدگاه، علم چراغی نیست که تاریکی‌ها را روشن کند و موانع را از پیش پای انسان بردارد بلکه با درست و غلط دانستن و خوب و بد کردن امور، سلطه‌گری می‌کند.

جریان پسامدرن- بشر همواره نسبت به سرکوبی که از طریق قدرت و ثروت صورت می‌گرفت، حساس بود و اکنون متوجه سرکوبی است که به وسیله دانش اعمال می‌شود و دیگر به آن تن نمی‌دهد.

علوم اجتماعی جهان اسلام نه تنها وضعیت موجود جهان اسلام را تبیین می‌کند، بلکه راه‌های برون رفت از وضعیت موجود به سوی وضعیت مطلوب را نیز شناسایی می‌کند و این دانش، متناسب با معنای علم در جامعه جهانی است.

علوم اجتماعی جهان اسلام از منابع و ابزارهای تجربی برای توصیف و تبیین مسائل اجتماعی استفاده خواهد کرد، ولی تبیین‌های علمی جهان اسلام به شناخت تجربی محدود نمی‌شود و از منابع عقلانی و وحیانی نیز استفاده می‌کند.

عقلانیت مورد استفاده در جهان اسلام با وجود تعامل با فرهنگ و سنت‌های تاریخی محیط خود، ارزش‌ها و اعتبار روشنگرانۀ خود را از متن فرهنگ و کنش‌های عاملان نمی‌گیرد، بلکه عاملان با استفاده از این عقلانیت به‌گونه‌ای مستقل به ارزیابی فرهنگ و تاریخ مربوط به خود می‌پردازند.

عقلانیت جهان اسلام علاوه ‌بر آن که با داده‌های حسی و تجربی و هم چنین با هنجارها و ارزش‌ها و آرمان‌های فرهنگی، اجتماعی و تاریخی پیرامون خود، تعامل فعال دارد، آن‌ها را مورد ارزیابی انتقادی قرار می‌هد.