شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس چهارم: تاریخ ادبیات پیش از اسلام و قرن‌های اولیه هجری | آزمون شماره 28883

در آغاز این دوره، هنوز بیشتر دانشمندان ایرانی آثار خود را به عربی می‌نویسند تا بتوانند در سرتاسر دنیای اسلام خوانندگان بیشتری پیدا کنند.

پس از گذشت چند سده و رواج و نفوذ معارف اسلامی و متون دینی، آمیختگی زبان فارسی دری با زبان عربی افزایش می‌یابد و همچنین بسیاری از اصطلاحات علمی، ادبی، دینی و سیاسی جدید از راه ترجمه متون عربی، وارد زبان دری می‌شود.

وجود سخنورانی چون رودکی، فردوسی، زکریای رازی و بسیاری از شاعران و نویسندگان فارسی‌گوی دیگر، بیانگر اهمیّت این دوره است.

این دوره، دوره ترقی در همه زمینه‌های علمی بود و مردان مشهوری از آغاز تا پایان این دوره در فلسفه و طب و علوم دینی، سرگرم تألیف بودند.

چهار

سه

دو

پنج

اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را / به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا را

به بغداد بنشست بر تخت عاج / به سر برنهاد آن دل‌افروز تاج

تا برانداخت ظلم را خانه / نیست در ملک غزنه ویرانه

اگر شاه سوی خراسان شود / ازین پادشاهی هراسان شود

در حوزه ادبی عراق عجم در قرن ششم، شاعرانی مانند خاقانی و نظامی سبک شعر را از سبک رایج در نواحی دیگر متمایز ساختند.

تا حدود اوایل قرن ششم، تقلید شاعران از سبک سامانی و غزنوی در کنار برخی ابتکارات ادامه داشت.

از میان رفتن لغات مهجور فارسی و به‌کارگیری عبارات و واژگان دشوار به عنوان ردیف در اشعار، از ویژگی‌های زبانی سبک عراقی هستند.

از آثار مشهور نثر فنی این دوره می‌توان به «کشف‌الاسرار و عده‌الابرار» و «کلیله و دمنه» اشاره کرد.