شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس دوازدهم: جناس و انواع آن | آزمون شماره 22699

 ز خود بگسل ولی زنهار زنهار / به عشق آویز و عشق از دست مگذار

دل نيست کبوتر که چو برخاست نشيند/از گوشه بامی که پريديم، پريديم

ما چون ز دری پای کشیدیم کشیدیم/ امّید ز هر کس که بریدیم، بریدیم

باز با من هر زمانش خشم و نازی دیگر است / خشم و ناز او نمی‌دانم که باز از بهر چیست

کاربردهای تاریخی دستور: مانند «یکی طشت» و «همی‌گفت» / کمی و سادگی آرایه‌های ادبی

ترکیب‌سازی، مانند: شولیده دستار، خدابینی / وجود واژگان کهن؛ مانند: «دستار» و «شولیده»

شبکه معنایی: دستار، موی، کف، دست، روی / ( واژه‌های سرا، سر) و (آتشم، کشم) و (موی، روی) جناس دارند.

«در خود نگاه نکردن» کنایه است. / نتیجه‌گیری پایانی، مفهومی ذهنی و معنوی است.

چو دریا و چون کوه و چون دشت و راغ / زمین شد به کردار روشن چراغ (تشبیه، جناس ناهمسان)

رعیّت درخت است اگر پروری / به کام دل دوستان برخوری (تناسب، تشبیه)

بر این چشمه چون ما بسی دم زدند / برفتند چون چشم بر هم زدند (جناس ناهمسان، کنایه)

فرق نغز و زشت از عقل آورید / نه ز چشمی کو سیه گشت و سپید (تضاد، تلمیح)

عمارتی که بنا کرد خواجه هم‌چو بهشت / ز کف بهشت و مکان در دل مغاک گرفت

منطق و صغری و کبری منتفی شد در زمان / تا که صرف و نحو خواهد با چه نحوی صرف شد

برو ای ترک که ترک تو ستمگر کردم / حیف از آن عمر که در پای تو من سر کردم

دوش گیسوی تو را ریخته دیدم بر دوش / خاطرْ آشفته‌ام امشب ز پریشانی دوش