شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 18140

من که در آتش سودای تو آهی نزنم/ کی توان گفت که بر داغ، دلم صابر نیست (تشبیه-تلمیح)

تا چه بازی رخ نماید؟ بیدقی خواهیم راند/ عرصه شطرنج رندان را مجال شاه نیست (تناسب-جناس)

از چشم خود بپرس که ما را که میکشد؟/ جانا گناه طالع و جرم ستاره نیست (تشخیص-تضاد)

تا دم از شام سر زلف تو هر جا نزند/ با صبا گفت و شنیدم سحری نیست که نیست (تشبیه-تشخیص)

زبان شعر ساده و روان است و پیچیدگی ندارد.

شعر در قالب مثنوی سروده شده و بعضی از قافیه‌ها دارای جناس هستند.

این شعر در رده تعلیمی ـ ‌عرفانی قرار می‌گیرد و شاعر از قالب داستان برای بیان مقصود استفاده کرده است.

کاربرد ساختار قدیمی فعل در متن دیده می‌شود.

ز افراسیاب دهر خراب است ملک دل / دردا که زور رستم دستان نیافتم (استفاده از تشبیه)

شو که سلطان فتنه را همه سال / سپهی به ز زلف و خال تو نیست (عینی‌گرایی)

دیده شوخ تو را کشتن خلق آیین شد / تا کی این ظلم؟ در این دیده همانا نم نیست (کاربرد دستور تاریخی)

کرده‌ام توبه ز می‌ خوردن لیک / لب میگون تو توبه‌شکن است (کاربرد تناسب آوایی)

ندارد میل، فرزانه به فرزند و به زن هرگز / ببرّد نسل این هر دو نبرّد نسل فرزانه (ارزش خانواده)

هر آن که خاتم مدح تو کرد در انگشت / سر از دریچه زرین برون کند چو نگین (شکوه ستایش‌کننده)

اگر چه خرمن عمرم غم تو داد به باد / به خاک پای عزیزت که عهد نشکستم (وفاداری معشوق)

ای به هنگام سخا ابر کف و دریادل / مشتری خوار ز دیدار تو و ماه خجل (بخشندگی)