شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس نهم: موازنه و ترصیع | آزمون شماره 25532

در اصطلاح ادبی، یکسانی کلمات مصراعی با مصراع دیگر یا جمله‌ای با جمله دیگر از نظر وزن و حروف پایانی.

دو مصراع یا دو جمله که میان واژه‌های آنها دو به دو از نظر «وزن» و «حرف پایانی» کاملاً یکسانی باشد.

اگر در یک جمله دو واژه هم‌آوا به کار رود اما معنای متفاوت داشته باشد، ترصیع نام دارد.

موازنه‌ای که همۀ سجع‌های آن متوازی باشد.

پ، الف

ب، ت

پ، ث

الف، ب

قول او ختم‌دان تو چون قرآن / لفظ او جزم‌ دان تو چون فرقان

هوا از چهر او گردد به‌سان دیده شاهین / زمین از اشک او گردد به‌سان سینه عنقا

گه آن آراسته زلفش زره گردد گهی چنبر / گه آن آراسته جعدش ببارد مشک و گه عنبر

بوستانی است صدر تو ز نعیم / و آسمانی است قدر تو ز جلال

بحر را بگذاشت در تسلیم خویش/ کوه را افسرده کرد از بیم خویش

در پناه اوست موجودی که هست/ وز رضای اوست مقصودی که هست

ز دانش بهره دارد یا ندارد/ چو شیران زهره دارد یا ندارد

هوا چون نافۀ مشکین معطر/ چمن چون عالم عِلوی منوّر

سجع _ موازنه _ تکرار

واج‌آرایی _ ترصیع _ موازنه

واج‌آرایی _ موازنه _ موازنه

سجع _ ترصیع _ تکرار