شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 28944

انفاس عیسی از لب لعلت لطیفه‌ای/ آب خضر ز نوش لبانت کنایه‌ای

کی عطرسای مجلس روحانیان شدی/ گل را اگر نه بوی تو کردی رعایتی

که را رسد که کند عیب دامن پاکت/ که همچو قطره که بر برگ گل چکد پاکی

هزار جان مقدس بسوخت زین غیرت/ که هر صباح و مسا شمع مجلس دگری

مباش در پی آزار و هر چه خواهی کن / که در شریعت ما غیر این گناهی نیست (تأکید بر آزار نرساندن به دیگران)

او را به چشم پاک توان دید چون هلال / هر دیده جای جلوۀ آن ماه‌پاره نیست (تأکید بر داشتن چشم و درون پاک برای درک معشوق)

دل به امّید صدایی که مگر در تو رسد / ناله‌ها کرد در این کوه که فرهاد نکرد (زاری عاشق در هجران معشوق)

درد عشق از تندرستی خوش‌تر است / گر چه بیش از صبر درمانیش نیست (عشق، موجب تندرستی است)

رضا به داده بده وز جبین گره بگشا / که بر من و تو درِ اختیار نگشوده است

چنار آورد رو در رز که ای ساجد قیامی کن/ جوابش داد کاین سجده مرا بی‌اختیار آمد

در این زمان که خمارم مطیع من می‌باش / چو مست گشتم از آن پس به اختیار تو ام

نه به اختیار باشد غم عشق خوبرویان / کِی رود به اختیاری سوی درد بی‌دوایی؟

هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید. (در جملۀ اول، کنایه وجود دارد.)

ترسیدم از بیم گزند خویش آهنگ هلاک من کنند، پس قول حکما را کار بستم. («آهنگ» در معنای «قصد» به کار رفته است.)

به خاطر داشتم که چون به درخت گل رسم دامنی پر کنم هدیه اصحاب را. (استفاده از آرایۀ تشبیه)

آزردن دوستان، جهل است وکفّارت یمین، سهل. (وجود آرایۀ جناس)