شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 5009

هزار سختی اگر بر من آید آسان است/ که دوستی و ارادت هزار چندان است

سفر دراز نباشد به پای طالب دوست/ که خار دشت محبت گل است و ریحان است

اگر تو جور کنی جور نیست، تربیت است/ وگر تو داغ نهی داغ نیست درمان است

جماعتی که ندانند حظّ روحانی/ تفاوتی که میان دواب و انسان است

گر اوّل آتش عشق آسان نمود ما را / با یک شرر برآورد از سینه دود ما را

در طریق عشق سستی سنگ راه سالک است / ساحل این بحر خونین دل به دریا کردن است

طریق عشق جانان چیست در دریای خون رفتن / مدان آسان که دشوارست ره بی‌رهنمون رفتن

چو عاشق می‌شدم گفتم که بردم گوهر مقصود / ندانستم که این دریا چه موج خون‌فشان دارد

یکی را از حکما شنیدم که می‌گفت: هرگز کسی به جهل خویش اقرار نکرده است، مگر آن کس که چون دیگری در سخن باشد، همچنان ناتمام گفته، سخن آغاز کند. (نکوهش پرحرفی)

یکی را از بزرگان به محفلی اندر همی ستودند و در اوصاف جمیلش مبالغه می‌کردند. سر برآورد و گفت: من آنم که من دانم. (تأکید بر سکوت)

عابدی را حکایت کنند که شبی ده من طعام بخوردی و تا سحر ختمی در نماز بکردی. صاحب‌دلی شنید و گفت: اگر نیم نانی بخوردی و بخفتی بسیار ازین فاضل‌تر بودی. (تأکید بر میانه‌روی)

یکی از صاحبدلان زورآزمایی را دید به هم برآمده و کف بر دماغ انداخته. گفت: این را چه حالت است؟ گفتند: فلان دشنام دادش. گفت: این فرومایه هزار من سنگ برمی‌دارد و طاقت سخنی نمی‌آرد؟ (تأکید بر قوی کردن جسم در کنار اخلاق نیکو)

دروغ گفتن به ضربت لازم ماند که اگر نیز جراحت درست شود، نشان بماند. (ماندگاری اثر جراحت)

هر که در پیش سخن خردمندان افتد تا مایه فضلش بدانند مایه جهلش بشناسند. (وجوب خاموشی و به‌جا سخن گفتن نزد دانایان)

به گرسنگی مردن بِه که حاجت پیش کسی بردن. (ترغیب به گرسنگی کشیدن)

برادر که در بند خویش است،‌ نه برادر نه خویش است. (لزوم کمک به زندانیان)