شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس نهم: موازنه و ترصیع | آزمون شماره 24548

تا تو فرمان میدهی من بندۀ خدمت گزارم/ تا تو عاشق می‌کشی من عاشق منّتپذیرم

گر تیغ برکشد که محبان همیزنم/ اول کسی که لاف محبت زند منم

ما را که می صافی است، هر لحظه جنون باید/ هر لحظه که در عشقت، صد بار جنون آید

بحر زمین کان شد و او گوهرش/ برد سپهر از پی تاج سرش 

در اصطلاح ادبی، یکسانی کلمات مصراعی با مصراع دیگر یا جمله‌ای با جمله دیگر از نظر وزن و حروف پایانی.

دو مصراع یا دو جمله که میان واژه‌های آنها دو به دو از نظر «وزن» و «حرف پایانی» کاملاً یکسانی باشد.

اگر در یک جمله دو واژه هم‌آوا به کار رود اما معنای متفاوت داشته باشد، ترصیع نام دارد.

موازنه‌ای که همۀ سجع‌های آن متوازی باشد.

ما ز بالاییم و بالا می‌رویم/ ما ز دریاییم و دریا می‌رویم

غلام نرگس مست تو تاجدارانند/ خراب بادۀ لعل تو هوشیارانند

شد مزیّن به تو مقام و محل/ شد مبیّن به تو حرام و حلال

هر صبح سر ز گلشن سودا برآورم/ وز صور آه بر فلک آوا برآورم

گفت ای موسی دهانم دوختی                وز پشیمانی تو جانم سوختی

از کف پیر میکده مجلسیان خرف شده        دور ز حد گذشت کو آن که شمار می‌کند

جبریل مقیم آستانت                            افلاک حریم بارگاهت

من در اندیشه آنم که روان بر تو فشانم       نه در اندیشه که خود را ز کمندت برهانم

گر همه مغز هست و گر همه پوست / هر چه موجود ازوست بل همه اوست

من که مشتاقم به جان برگشته‌مژگان تو را / کی توانم پرکشید از سینه پیکان تو را

یارم طریق سرکشی از سر گرفت و رفت / یک باره دل ز بی دل خود برگرفت و رفت

نه عطای تو را خطا مانع / نه بلای تو را ولا دافع