شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 2 - درس هفتم : تاریخ ادبیات فارسی در قرن های 10 و 11 | آزمون شماره 9633

تبدیل موضوعات کهن به مضامین تازه در میان شاعران رواج یافت.

شعر در دسترس عامه قرار گرفت و نزد پیشه‌وران و بازاریان پُر رونق شد.

شعر از حوزۀ تصرف شاعران باسواد و آگاه به فنون خارج شد.

حکومت صفوی شعر را در خدمت دربار و برای مدح و وصف خود قرار داد.

زبان کوچه و بازار به شعر راه یافت و از این رهگذر روح تازه‌ای در زبان شعر دمیده شد.

دایره واژگان گسترش یافت و بسیاری از لغات ادبی قدیم از صحنه شعر رخت بربست.

لغات مربوط به مذاهب و آداب و رسوم هندوان در این دوره از حوزه شعر و ادب خارج شد.

در این سبک لغاتی چون نزاکت، قالی، شیشه، پل، بخیه، سفال و ... که تا این زمان کمتر در شعر راه داشت، رواج یافته بود.

جریان شعر بابافغانی، شعر سعدی را به سوی سبک هندی می‌کشاند.

بعد از ظهور شاعرانی چون سعدی، مولانا و حافظ، فرصت رشد ادبیات فارسی فراهم شد.

اوضاع سیاسی و اجتماعی این قرن به تبع اوضاع ادب فارسی، آشفته بود.

جریان مکتب وقوع، بازتاب طبیعی محیط اجتماعی این عصر بود.

درین ره محتشم گر نقد قلبی رفته از دستم / زر نوسکه کامل عیاری کرده‌ام پیدا

نصیحت این همه در پرده، با آن طور خودرایی / مگر وحشی نمی‌داند، زبان رمز و ایما را

ور از تنهایی سلمان و حال او خبر پرسد / بگو بی‌جان و بی‌جانان چه باشد حال تنها را

با اشک فرو ریخت ستم‌های تو وحشی / پاشید نمک، جان خراشیده ما را

صد چو وحشی بسته زنجیر عشقت شد ز نو / بعد از این گنجای_ش ما نیست زندان تو را

خواجو نسزد مدح و ثنا هیچ ملک را / الّا ملک‌العرش تبارک و تعالی

چون غرقه شد عراقی یابد حیات باقی / اسرار غیب بیند در عالم شهادت

خاموش محتشم که از این نظم گریه‌خیز / روی زمین به اشک جگرگون کباب شد