شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس چهارم: تاریخ ادبیات پیش از اسلام و قرن‌های اولیه هجری | آزمون شماره 23371

پارتی

پهلوی

دری

فارسی میانه

سامانیان

ساسانیان

صفاریان

اشکانیان

در مجموع قرن پنجم هجری دوران غلبه،‌ رواج، حفظ و ارائه آداب و رسوم ملی بود.

ابوعلی بلعمی، تاریخ بلعمی را به دستور منصور بن نوح سامانی به عربی برگرداند.

ناصرخسرو کسی بود که در موضوع موعظه و نصیحت قصیده تمام و کمال سرود و سپس کسایی مروزی شیوه او را ادامه داد.

آوردن اصطلاحات علمی و اشعار و امثال در نثر این دوره هنوز رایج نشده بود.

در زمان سامانیان، بخارا عمده‌ترین مرکز فرهنگی به‌شمار می‌آمد و بسیاری از دانشمندانی که در این شهر می‌زیستند، آثار ارزنده‌ای به پارسی و عربی، در قلمرو فرهنگ اسلامی پدید آوردند.

بعضی از امیران سامانی، خود، صاحب فضل و ادب بودند. آنها شاعران فارسی‌گوی را تشویق می‌کردند و مترجمان را به ترجمه کتاب‌های معتبری به نثر فارسی برمی‌انگیختند.

قرن چهارم و نیمه اوّل قرن پنجم مهم‌ترین دوره تمدن اسلامی ایران بوده است. نظم و نثر فارسی در این دوره شکوفا شد.

غزنویان نیز برای ماندگاری حکومت نوپای خود ناگزیر شدند زبان پارسی را رواج دهند و دست کم تا پایان سلطنت محمود، دربار آنان به وجود شاعران بزرگ فارسی‌گوی آراسته بود.

ورود اصطلاحات عرفانی – رواج حس دینی

رواج مفاخره، شکایت و انتقاد اجتماعی – رواج هجو در شعر

رواج داستان‌سرایی و منظومه‌های داستانی – به‌کارگیری ردیف‌های فعلی و اسمی دشوار

فراوانی وعظ و اندرز در شعر – فاصله گرفتن غزل از عشق زمینی