شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 31596

ما سپر انداختیم گردن تسلیم پیش/ گر بکشی حاکمی ور بدهی زینهار

گر دگری را شکیب هست ز دیدار اوست/ من نتوانم گرفت بر سر آتش قرار

تیغ جفا گر زنی ضرب تو آسایش است/ روی ترش گر کنی تلخ تو شیرین گوار

سعدی اگر داغ عشق در تو میسر شود/ فخر بود بنده را داغ خداوندگار 

پیش از شناسایی لحن مناسب با حال و هوای محتوای اثر، خواندن اتفاق می‌افتد.

نخستین گام مؤثر در رویارویی با متن، خوانش دقیق آن است.

یکی از آسان‌ترین و کاربردی‌ترین شیوه‌ها این است که متن از سه دیدگاه زبان، ادبیات و فکر؛ یعنی در سه قلمرو بررسی شود.

لازم است تمام اثر یک‌باره و بی‌گسست خوانده شود تا درک ارتباط طولی و فهم محتوایی دچار اختلال نشود.

در بیت آغازین آرایه‌های «واج‌آرایی» و «جناس» به‌کار رفته است.

در بیت پایانی آرایه‌های «تضاد» و «جناس» زینت‌بخش کلام سعدی شده است.

واژه «اخگر» از کاربردهای کهن زبان است و «بمیرد» در معنای امروزی به‌کار نرفته است.

پیام محوری شعر صورت سؤال، «تأکید بر آمدن آسانی پس از دشواری» است.

گر پند می‌دهندم و گر بند می‌نهند/ ما دست داده‌ایم به هر حال بند را (نصیحت‌پذیری عاشق)

هر که او را ذره‌ای با ماهرویان مهر نیست/ بر چنین عامی فضیلت می‌نهند انعام را (فضیلت عاشقان بر سایر افراد)

اگر ز مهر تو یک ذره بر سپهر افتد/ عروس قصر فلک ستر خویشتن بدرد (توصیف زیبایی بی‌نظیر معشوق)

بر سبزه نشین و خوش بزی روزی چند/ زان پیش که سبزه بردمد از خاکت (غنیمت شمردن لحظات عمر)