شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 2 - درس هفتم : تاریخ ادبیات فارسی در قرن های 10 و 11 | آزمون شماره 10776

چاره‌اندیشی شاعران برای تغییر سبک و رهایی از تقلید بود.

بازتابی طبیعی از محیط اجتماعی قرن دهم بود.

معشوق زمینی در این شعر وجود نداشت.

این مکتب راه به جایی نبرد.

 گه نعره زدی بلبل گه جامه دریدی گل / با یاد تو افتادم از یاد برفت آن‌ها

 گر بزنندم به تیغ در نظرش بی‌دریغ / دیدن او یک نظر صد چو منش خون‌بهاست 

باری به چشم احسان در حال ما نظر کن / کز خوان پادشاهان راحت بود گدا را

 هر پارسا را کان صنم در پیش مسجد بگذرد / چشمش بر ابرو افکند باطل کند محراب را

رسید عشق و ز اغیار گشت صافی دل / پیمبر آمد و شد کعبه از بتان خالی

دل جای عشقت ساختم از غیر تو پرداختم / حاشا که سازم کعبه را چون کافران بتخانه‌ای

غیر را در خلوت دربسته ما بار نیست / در میان جمع تنهاییم ما همچون حباب

فضای خلوت دل جلوه‌گاه غیری نیست / شکافتیم به نام تو این معمّا را

در این قرن حکومت در دست جانشینان تیمور بود و اوضاع اجتماعی و سیاسی ایران به طور کلی و وضع ادبیات نیز، به تبع آن، آشفته بود.

شاعران این دوره تشخیص داده بودند سبک عراقی از واقعیت دور شده و کاملاً جنبۀ سیاسی و اجتماعی یافته است. 

آشنایی با تفکرات و معارف هندوان کم و بیش در تغییر سبک دخیل بود.

زبان فارسی که در شبه قاره هند استحکام و استقرار لازم را به‌دست آورده بود، همه‌گیر و رسمی شد.