شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 1255

انعکاس خواست‌ها و علایق تودۀ مردم، مربوط به بحث توجه به مردم است. 

ضرورت‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی موجب توجه به دانش‌ها و فنون جديد شد. 

در این دوره شاهد رونق مضامین سیاسی، اجتماعی و وطنی هستیم و غزل‌گویی و عارفه‌سرایی کارکرد خود را از دست داد.

مفهوم آزادی در این دوره مترادف با دموکراسی غربی و بنیادی‌ترین تفکر و خواست مشروطه‌خواهان شد.

در مثنوی و قصیده و غزل دست داشت.

کتاب گلشن صبا را به تقلید از بوستان سعدی سرود. 

کتاب خداوندنامه او حماسه ای مذهبی است در بیان معجزات پیامبر و دلیری های حضرت علی (ع). 

از شاعران دوره بازگشت است که به غزل سرایی به سبک شاعران سبک عراقی پرداختند.

ز چشم مام وطن خون چکد بر این آفاق / که سرخی شفقش جلوه صبح و شام دهد

هرکه از نام وطن دارد کلام او نشان / نامش آخر زینت اوراق هر دفتر بود

ای دل بسی رموز و اشارات در ره است / قانون عقل ‌گیر و برو بر ره نجات

طالبان عدل و قانون را ز مرگ اندیشه نیست / از برای آن که آب زندگانی خورده‌اند

شنیده‌ام چو سلیمان به تخت داد نشست       خرَد به درگهَش اِستاد و چشم فتنه بخفت

در پایش اوفتادم و اصلاً ثمر نداشت          تا خون من نریخت ز من دست برنداشت

نهفتمش به ته قلب‌، قلب من بشکافت        نهادمش به سر چشم‌، دیده‌ام بخلید

خبر تازه دگر چیست در این گوشه کنار     یارو امروز چه می‌گفت میان بازار