شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس ششم: سجع و انواع آن

نوع سجع به کار رفته در عبارت‌های زیر به‌ترتیب در کدام گزینه آمده است؟

الف) هر نفسی که فرو می‌رود ممدّ حیات است و چون برمی‌آید مفرّح ذات

ب) هرکه دست از جان بشوید هرچه در دل دارد بگوید

ج) تنی چند از روندگان متفق سیاحت بودند و شریک رنج و راحت

د) این لطیفۀ بدیع آورد و آن حکایت غریب

متوازن-متوازی-مطرف-متوازن

مطرف-مطرف-متوازن-مطرف

مطرف-متوازی-مطرف-متوازن

متوازی-متوازن-مطرف-متوازی

در همۀ عبارت‌ها به استثنای ........... نوعی سجع به کار رفته است

متکلم را تا کسی عیب نگیرد سخنش اصلاح نپذیرد

الهی اگر کاسنی تلخ است از بوستان است و اگر عبدالله مجرم است از دوستان است

بزرگی به عقل است نه به سال

مگذار ما را به که و مه

نوع سجع مصراع اول چند بیت مطرّف است؟

الف) با خار بودی همنشین چون عقل با جانی قرین/ بر آسمان رو از زمین منزل به منزل تا لقا

ب) در سر خلقان می‌روی در راه پنهان می‌روی/ بستان به بستان می‌روی آن جا که خیزد نقش‌ها

پ) ای گل تو مرغ نادری برعکس مرغان می‌پری/ کامد پیامت زان سری پرها بنه بی‌پر بیا

ت) ای گل تو این‌ها دیده‌ای زان بر جهان خندیده‌ای/ زان جامه‌ها بدریده‌ای ای کربز لعلین قبا

ث) هین از ترشح زین طبق بگذر تو بی‌ره چون عرق/ از شیشه گلابگر چون روح از آن جام سما

ج) ای مقبل و میمون شما با چهرۀ گلگون شما/ بودیم ما همچون شما ما روح گشتیم الصلا

چهار

سه

دو

یک

کدام بیت، فاقد هر دو آرایه «سجع و موازنه» است؟

قلم بر بی‌دلان گفتی نخواهم راند و هم راندی جفا بر عاشقان گفتی نخواهم کرد و هم کردی

بدم گفتی و خرسندم عفاک الله نکو گفتی سگم خواندی و خشنودم جزاک‌الله کرم کردی

چه لطف است این‌که فرمودی مگر سبق‌اللسان بودت چه حرف است این‌که آوردی مگر سهوالقلم کردی

مکن سرگشته آن دل را که دست آموز غم کردی به زیر پای هجرانش لگدکوب ستم کردی

با توجه به متن زیر، واژه‌های کدام گزینه طرفین سجع نیستند؟

«اگر قدرت جود است و گر قوّت سجود، توانگران را بِه میسر شود که مال مزکّی دارند و جامهٔ پاک و عرض مصون و دل فارغ و قوّت طاعت در لقمهٔ لطیف است و صحت عبادت در کسوت نظیف. پیداست که از معدهٔ خالی چه قوّت آید و از دست تهی چه مروّت و ز پای تشنه چه سیر آید و از دست گرسنه چه خیر، که مرد میدان رضایند و تسلیم تیر قضا.»

الف) جود - سجود ب) لطیف - نظیف

پ) قوّت - مروّت ت) طاعت - عبادت

ث) خیر - سیر ج) رضا - قضا

چ) به - که ح) پاک، پای

الف، ث

ت، ب

پ، ج

چ، ح