شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 20213

حریص را نکند نعمت دو عالم سیر/ همیشه آتش سوزنده اشتها دارد (تشخیص-تلمیح)

شب ظلمت و بیابان به کجا توان رسیدن/ مگر آنکه شمع رویت به رهم چراغ دارد (تشبیه-تناسب)

سزدم چو ابر بهمن که برین چمن بگریم/ طربآشیان بلبل بنگر که زاغ دارد (تناسب-تشخیص)

سر ما فرو نیاید به کمان ابروی کس/ که درون گوشهگیران ز جهان فراغ دارد (مجاز-کنایه)

بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست/ بگشای لب که قند فراوانم آرزوست (طلب دیدار معشوق)

گفتی به روزگاران مهری نشسته بر دل/ بیرون نمی‌توان کرد الا به روزگاران (جاودانگی عشق)

به آنچه می‌گذرد دل منه که دجله بسی/ پس از خلیفه بخواهد گذشت در بغداد (جاهطلبی)

گرت ز دست برآید، چو نخل باش کریم/ ورت ز دست نیاید چو سرو باش آزاد (ترک تعلقات)

خورشید در مقدمه شب کند طلوع / بعد از غروب اگر ز جمال افکنی نقاب

پاسی گذشت از شب، روز طرب نیامد / مه در افق فروشد، خورشید شب نیامد

برخیز که ماه می‌زند خیمه ز شب / خورشید همی رود سراسیمه ز شب

چو آفتاب رُخت در تنور کرد غروب / به یاد روی تو شب‌ها ستاره می‌شمرم

گر پند می‌دهندم و گر بند می‌نهند/ ما دست داده‌ایم به هر حال بند را (نصیحت‌پذیری عاشق)

هر که او را ذره‌ای با ماهرویان مهر نیست/ بر چنین عامی فضیلت می‌نهند انعام را (فضیلت عاشقان بر سایر افراد)

اگر ز مهر تو یک ذره بر سپهر افتد/ عروس قصر فلک ستر خویشتن بدرد (توصیف زیبایی بی‌نظیر معشوق)

بر سبزه نشین و خوش بزی روزی چند/ زان پیش که سبزه بردمد از خاکت (غنیمت شمردن لحظات عمر)

ابر چون گردد طرف با من که سیل اشک من                بحر  را مُهر خموشی بر لب از گرداب زد

گریه طوفان‌خیز گشت و از سرم برخاست دود          باری از من گریه کم سر زد که طوفان برنخاست

برگرفت از لب مرا مهر خموشی راز عشق                 ابر صائب، چون تواند کرد پنهان برق را

چندان گریستیم که هر کس که بر گذشت                  در اشک ما چو دید روان گفت کاین چه جوست