شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 1876

گرایش به قالب‌های کم‌کاربرد یا نوین به‌تدریج زمینه را برای ظهور شعر نو فراهم کرد. 

از نظر موسیقی و عروض نیز گروه سنت‌گرا بسیار پایبند به سنت‌های ادبی بودند و شعر را وسیله‌ای برای بیان مقصود می‌دانستند. 

شاعران این دوره گاه با تأثیرپذیری از اوضاع اجتماع، نوآوری‌هایی در عرصه تخیل پدید آوردند. نمونۀ این تخیلات را در پاره‌ای از اشعار میرزادۀ عشقی می‌توان دید.

شاعرانی که به زبان مردم کوچه و بازار شعر می‌گفتند، به قالب‌هایی مثل مستزاد و چهارپاره رغبت بیشتری داشتند.

در مثنوی و قصیده و غزل دست داشت.

کتاب گلشن صبا را به تقلید از بوستان سعدی سرود. 

کتاب خداوندنامه او حماسه ای مذهبی است در بیان معجزات پیامبر و دلیری های حضرت علی (ع). 

از شاعران دوره بازگشت است که به غزل سرایی به سبک شاعران سبک عراقی پرداختند.

اندوه را ببینی / با سایه درازش / که پا همپای غروب / لغزان لغزان / به خانه درآید (نو و جدید بودن صور خیال)

یک لحظه می توانستم ای کاش/ بر شانه های خود بنشانم/ این خلق بی شمار را / گرد حباب خاک بگردانم / تا با دو چشم خویش ببینند / که خورشیدشان کجاست... (انعکاس مفاهیم اجتماعی)

در من چنان بتاب که آب روان شوم / تا ناگهان تو دست بلورین خویش را / در جست‌وجوی پاره سنگی به شکل دل / از آستین برآری و در سینه‌ام کنی (زمینی بودن معشوق)

برف خیال تو / در دست‌های دوستی من / بیش از دمی نماند / ای روح برف‌پوش زمستان / پنداشتم که پیک بهاری / پیراهنت به پاکی صبح شکوفه‌هاست (سرایش شعر در قالب سپید)

آخر گیتی است نشانی بدانک                       دفتر دل‌ها ز وفا پاک شد

یکی آخته تیغ زرین ز بر                              یکی سر برآورده سیمین سپر

لطف الهی بکند کار خویش                          مژده رحمت برساند سروش

در دیر مغان آمد یارم قدحی در دست            مست از می و میخواران از نرگس مستش مست