شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 31833

عمر ابد پیش من هست زمان وصال / زان که نگنجد در او هیچ زمانی مرا

درون مجمر دل‌ها سپند و عود می‌سوزد / که سرمای فراق او زکام (سرماخوردگی) آورد مستان را

به امید آن‌که جایی قدمی نهاده باشی / همه خاک‌های شیراز به دیدگان برفتم

به خون انداختم از حرص نان خود ندانستم / کز اکسیر قناعت مشک می‌گردد گیاه این‌جا

عقل کلّی که از تو یافته راه / هم ز هیبت نکرده در تو نگاه (پیام بیت ناتوانی عقل در شناخت خداوند است.)

چو هندو زلف دودآسای او آتش‌نشین/ چو طوطی لعل شکرخای او شیرین‌جواب (از آرایه‌های تشبیه و استعاره استفاده شده است.)

بوی تو می‌شنیدم و بر یاد روی تو / دادند ساقیان طرب یک دو ساغرم ( ضمیر «م» در واژه «ساغرم» در نقش مفعول، جابه‌جا شده است.)

عهد و پیمان تو با ما و وفا با دگران/ ساده‌دل من که قسم‌های تو باور کردم (حذف فعل در هر دو مصراع صورت گرفته است.)

مباش در پی آزار و هر چه خواهی کن / که در شریعت ما غیر این گناهی نیست (تأکید بر آزار نرساندن به دیگران)

او را به چشم پاک توان دید چون هلال / هر دیده جای جلوۀ آن ماه‌پاره نیست (تأکید بر داشتن چشم و درون پاک برای درک معشوق)

دل به امّید صدایی که مگر در تو رسد / ناله‌ها کرد در این کوه که فرهاد نکرد (زاری عاشق در هجران معشوق)

درد عشق از تندرستی خوش‌تر است / گر چه بیش از صبر درمانیش نیست (عشق، موجب تندرستی است)

تو گر بر جهل مطلق در سلوکی / گدای مطلقی ور از ملوکی (توصیه به داشتن بینش و بصیرت)

غم خویشت (خود) چو نیست ای مرد آخر / غم تو پس که خواهد خورد آخر (نکوهش خودخواهی)

همه چیزی که می‌بینی پس و پیش / گذر باید تو را زان چیز و ز خویش (توصیه به عدم دلبستگی)

خدا را گر پرستی تو به اخلاص / بکن جهدی که گردی از ریا خاص (پرهیز از دورویی)