شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 10221

به سبب فقر فرهنگی جامعه و سستی و رخوت حاکم بر ادبیات، به پیروی از اسلوبهای کهن پرداختند. 

در سطوح زبانی، ادبی و فکری سبک هندی و عراقی را مورد توجه قرار دادند.

زبان، تخیل و اندیشه در این سبک، تکرار شنیدههاست.

هاتف اصفهانی از معروفترین شاعران این عهد است.

به طرّه کرده تعبیه هزار طبله غالیه / به مژّه بسته عاریه برنده ذوالفقارها

فریاد که در رهگذر آدم خاکی / بس دانه فشاندند و بسی دام کشیدند

به سرّ عشق کجا پی برند اهل خرد / مگر کنند فراموش آن‌چه دانستند

اختیارم نیست چون گرداب در سرگشتگی / نبض موجم در تپیدن بی‌قرار افتاده‌ام

نثر دوره بیداری، با فاصله‌گرفتن از دوره مشروطه، درون‌مایه‌های آزادی، سنت‌شکنی و تجددخواهی را با لحنی آرام‌تر ادامه داد.

به دنبال تحولات سبکی در شعر فارسی، در نثر نیز قید و بندهای نثر مصنوع و فنی کنار گذاشته شد.

وطن به عنوان سرزمینی با مردم مشترک در ویژگی‌های فرهنگی و قومی و زبانی، بنیادی‌ترین عنصر فکری مشروطه‌خواهان بود.

در این دو قرن، سبک بازگشت نقطه عطفی در شیوه‌ها و ویژگی‌های سخن پارسی به وجود آورد.