شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 31001

ثوابت باشد ای دارای خرمن/ اگر رحمی کنی بر خوشه‌چینی

به بخشندگی کوش کآب روان/ به سیلش مدد می‌رسد ز آسمان

به بالای سرو است و هم زور پیل/ به بخشندگی همچو دریای نیل

بزرگی بایدت بخشندگی کن/ که دانه تا نیفشانی نروید

سخن در پرده می‌گویم، چو گل از غنچه بیرون آی/که بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی (لحن تعلیمی)

شب عاشقان بی دل چه شبی دراز باشد/تو بیا کز اول شب در صبح باز باشد (لحن تغزلی)

چه سال‌های فراوان و عمرهای دراز/که خلق بر سر ما بر زمین بخواهد رفت (لحن طنز)

چنین گفت کامروز تخت و کلاه/مرا زیبد این تاج و گنج و سپاه (لحن حماسی)

استفاده از قالب مثنوی برای بیان مفهوم

جابه‌جایی ضمیر در بعضی از مصراع‌ها

بهره‌گیری از آرایه‌های کنایه و جناس

سفارش شاعر به عبادت کردن و پرهیز از ظلم و ستم نسبت به زیردستان

یکی از بزرگان گفت پارسایی را چه گویی در حقّ فلان عابد که دیگران در حق وی به طعنه سخن‌ها گفته‌اند؟ گفت: بر ظاهرش عیب نمی‌بینم و در باطنش غیب نمی‌دانم. (سرزنش عیوب دیگران)

حکیمی را پرسیدند از سخاوت و شجاعت کدام بهتر است؟ گفت: «آن که را سخاوت است به شجاعت حاجت نیست.» (ترجیح گشاده‌دستی بر دلیری)

صیادی ضعیف را ماهی قوی به دام اندر افتاد، ماهی برو غالب آمد و برفت. دیگر صیادان ملامتش کردند که چنین صیدی در دامت افتاد و ندانستی نگاه داشتن. گفت: صیاد بی روزی در دجله نگیرد و ماهی بی اجل بر خشک نمیرد. (تأکید بر تلاش)

یکی را شنیدم از پیران مربی که مریدی را همی‌گفت: «ای پسر چندان که تعلق خاطر آدمی‌زاد به روزی است اگر به روزی‌ده بودی به مقام از ملائکه در گذشتی». (داشتن توجه ویژه بر عبادت)

همه تخم نامردمی کاشتی / ببین لاجرم بر که برداشتی

چو لشکر برون تاخت خشم از کمین / نه انصاف ماند نه تقوی نه دین

رطب ناورد چوب خرزهره بار / چو تخم افگنی بر همان چشم دار

تو ما را همی چاه کندی به راه / به سر لاجرم درفتادی به چاه