شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس چهارم: تاریخ ادبیات پیش از اسلام و قرن‌های اولیه هجری | آزمون شماره 17223

فارسی باستان- پارتی

فارسی باستان- پهلوی

پارتی- پهلوی

فارسی باستان- فارسی نو

زبان فارسی باستان در دوره هخامنشیان رایج بود. آثار برجای مانده این زبان به خط میخی است.

زبان پارتی در دوره اشکانیان رایج بود و تا اوایل دوره ساسانی نیز آثاری به این زبان تألیف می‌شده است.

شاخه شمالی از گروه غربی فارسی میانه را پهلوانیک می‌گویند.

منظومه‌هایی چون یادگار زریران و درخت آسوریک اصلی پهلوی دارند.

شاعران این عصر، بیشتر به واقعیت بیرونی نظر داشتند و مفاهیم ذهنی آنان از قلمرو تعالیم کلّی اخلاقی فراتر نمی‌رفت.

آوردن موعظه و نصیحت در شعر پارسی از آغاز قرن چهارم معمول گردید و در این باب، قطعه‌های کوتاهی سروده شد؛ امّا کسی که قصیده تمام و کمال در این موضوع سرود، کسایی مروزی بود.

شعر مدحی یا مدیحه‌سرایی که از آغاز ادب فارسی به پیروی از شعر عربی معمول گشت، با شاعران بزرگ درباری و مدح پادشاهان و رجال دربار جایگاه خود را از دست داد.

شعر حکمی و اندرزی در این دوره به‌وجود آمد ولی در دوره سلجوقیان به پختگی رسید.

زبان پارسی میانه یا پهلوی زبان رسمی دوران ساسانی بود. این زبان اساساً به ناحیه پارس تعلق داشت و آن را «فارسی ‌نو یا دری» نامیده‌اند.

زبان‌فارسی باستان در دوره هخامنشی رایج بود. آثار بر جای مانده این زبان، فرمان‌ها و نامه‌های شاهان هخامنشی است که به خط میخی نوشته شده است.

آثاری که به زبان پهلوی تألیف شده، بیشتر آثار دینی زرتشتی است. آثار ادبی پهلوی به سبب اهمیتی که سنّت شفاهی در ایران پیش از اسلام داشته، غالباً به کتابت درنیامده بود.

زبان پارتی در دوره اشکانیان رایج بود و تا اوایل دوره ساسانی نیز آثاری به این زبان تألیف می‌شده است. این زبان در شمال و شمال شرقی ایران متداول بوده است.