شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 31371

صد تیغ جفا بر سر و تن دید یکی چوب/تا شد تهی از خویش و نی اش نام نهادند

طلب نمی کنی از من سخن جفا اینجاست/و گرنه با تو چه بحث است در سخندانی

سعدیا گر چه سخندان و مصالح گویی/به عمل کار برآید به سخندانی نیست

بر حدیث من و حسن تو نیفزاید کس/حد همین است سخندانی و زیبایی را

شعر واقع‌گراست و توصیفات عمدتاً طبیعی، ساده، محسوس و عینی است.

در توصیف پدیده‌ها بیش‌تر از تشبیه حسی بهره گرفته شده است و استفاده از آرایه‌های ادبی، طبیعی و در حد اعتدال است.

استفاده از ویژگی ادبی دو حرف اضافه برای یک متمم در بیت دوم دیده می‌شود.

علاوه بر آرایه تشبیه، آرایه‌های تشخیص، تلمیح و جناس نیز در شعر وجود دارد.

یکی ضعیف بود که هر به دو شب افطار کردی و دیگر قوی که روزی سه بار خوردی. هردو را به خانه ای کردند و در به گل برآوردند. قوی را دیدند مرده و ضعیف جان به دربرده. (حذف فعل - تضاد)

روی از توقع او درهم کشید و تعرّض سوال از اهل ادب در نظرش قبیح (زشت و ناپسند) آمد. آورده اند که اندکی در وظیفة او زیادت کرد و بسیاری از ارادت کم. (واج آرایی- کنایه)

ای پسر! خیال محال از سر به در کن و پای قناعت در دامن سلامت کش که بزرگان گفته‌اند: دولت نه به کوشیدن است، چاره کم جوشیدن است. (جناس- استفاده از جملات کوتاه)

بازرگانی که با وجود نعمت و مکنت، غلامان و کنیزان دارد دلاویز و شاگردان چابک. هر روز به شهری و هر شب به مقامی و هر دم به تفرجگاهی. (مجاز- تشبیه)