شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 11763

به طرّه کرده تعبیه هزار طبله غالیه / به مژّه بسته عاریه برنده ذوالفقارها

فریاد که در رهگذر آدم خاکی / بس دانه فشاندند و بسی دام کشیدند

به سرّ عشق کجا پی برند اهل خرد / مگر کنند فراموش آن‌چه دانستند

اختیارم نیست چون گرداب در سرگشتگی / نبض موجم در تپیدن بی‌قرار افتاده‌ام

زاد آزادی ‌طلب‌کن چون محمّد مردوار / از برای راه سدره گربه‌ای را زین مکن

به من نگر که بدیدم هزار آزادی / چو عشق را دل و جانم کنیزک است و غلام

بهر آزادی من شب همه شب می‌نالد / بس که از بی‌گنهی بار به زنجیرم من

ملک را ز آزادی فکر و قلم قوّت فزای / خامه آزاد نافذتر ز نوک خنجر است

شعر در این دوره عمومیّت یافت و به‌عنوان زبان برندة نهضت در اختیار روزنامه‌ها قرار گرفت.

به علّت تسلّط کافی شاعران بر ادبیات کهن، توجّه زیادی به کاربرد جمله‌ها و ترکیب‌های زبانی در این عصر شده است.

شاعران گاه با تأثیرپذیری از اوضاع اجتماع، نوآوری‌هایی در عرصة تخیّل پدید آوردند. مانند پاره‌ای از اشعار میرزاده عشقی.

شاعرانی که به زبان مردم کوچه و بازار شعر می‌گفتند به قالب‌هایی مانند مستزاد، چهارپاره، ترانه و تصنیف رغبت بیشتری داشتند.