درگیری شدید دو دولت- شهر آتن و اسپارت و آغاز جنگ های پلوپونزی

رقابت دولت- شهرهای یونانی بر سر تسلط بر منطقه آسیای صغیر

فتح و تسخیر دولت- شهرهای یونانی توسط فیلیپ مقدونی

ضعف و انحطاط تمدن میسن به دلیل رقابت شهرها و جنگ های داخلی

با درآمیختن فرهنگ کهن طایفه ای و نظام دولت- شهری

بر اساس تعالیم سیاسی یونانیان و برتری نظامی ژولیوس سزار

با تدوین قانون اساسی قدرتمند و مشارکت عمومی مردم در مجلس سنا

بر اساس قدرت نظامی سزارها و قانون اساسی وضع شده توسط اشراف و مردم در مجلس سنا

اگوستوس- زمینۀ تقسیم امپراتوری روم به دو بخش شرقی و غربی فراهم شد.

کنستانتین- رسمی شدن مذهب مسیحیت در سراسر امپراتوری

هادریان- گستردگی قلمرو امپراتوری روم در مرزهای غربی و شرقی

کنستانتین- زمینۀ تقسیم امپراتوری روم به دو بخش شرقی و غربی فراهم شد.

یهودیت – اسکندر مقدونی – یونان – حضرت مسیح (ع)

مسیحیت  – اسکندر مقدونی – یونان – حضرت مسیح (ع)

یهودیت – اسکندر مقدونی – یونان – کنستانتین 

یهودیت – فیلیپ دوم  – یونان – حضرت مسیح (ع)

فرمانروایان دولت ـ شهرهای یونان همواره در تلاش بودند نفوذ و سلطه اقتصادی و فرهنگی خود را تا آن سوی مرزهای یونان تا نواحی مصر و رود سند گسترش دهند.

دولت ـ شهرهای یونان، به منظور گسترش قلمرو فرهنگی، سیاسی و اقتصادی خود به ترکیه امروزی (آسیای صغیر) حمله کردند.

حکومت هخامنشیان و دولت شهر آتن بر سر تسلط بر منطقه ارمنستان جنگ‌های پردامنه‌ای را انجام دادند.

پس از دوران باشکوه تمدن مینوسیان، دوران زوال و انحطاط (عصر تاریکی) تمدن یونان آغاز شد.