سود و زیان در اقتصاد دهم

راهنمایی کوتاه: سود یعنی پولی که از فروش بیشتر از قیمت خرید به دست می‌آید؛ با دو رابطه ساده می‌توانی هر مسئله سود و زیان را حل کنی.

گام‌به‌گام:

۱) صورت مسئله: یک فروشنده کالایی را ۲۵۰٬۰۰۰ تومان خریده است و می‌خواهد ۲۰٪ سود کند، اما در فروش ۱۰٪ تخفیف می‌دهد. قیمت فروش و سود نهایی او چقدر است؟

۲) اول قیمت خرید را مشخص کن: $\mathrm{۲۵۰۰۰۰}$ تومان.

۳) سود خواسته‌شده ۲۰٪ قیمت خرید است: $\mathrm{۲۵۰۰۰۰}\times \frac{\mathrm{۲۰}}{\mathrm{۱۰۰}}=\mathrm{۵۰۰۰۰}$ تومان سود.

۴) پس قیمت فروش قبل از تخفیف: $\mathrm{۲۵۰۰۰۰}+\mathrm{۵۰۰۰۰}=\mathrm{۳۰۰۰۰۰}$ تومان.

۵) تخفیف ۱۰٪ هم روی همین قیمت فروش حساب می‌شود: $\mathrm{۳۰۰۰۰۰}\times \frac{\mathrm{۱۰}}{\mathrm{۱۰۰}}=\mathrm{۳۰۰۰۰}$ تومان، پس مشتری $\mathrm{۳۰۰۰۰۰}-\mathrm{۳۰۰۰۰}=\mathrm{۲۷۰۰۰۰}$ تومان می‌پردازد.

۶) سود واقعی فروشنده: $\mathrm{۲۷۰۰۰۰}-\mathrm{۲۵۰۰۰۰}=\mathrm{۲۰۰۰۰}$ تومان، و درصد سود: $\frac{\mathrm{۲۰۰۰۰}}{\mathrm{۲۵۰۰۰۰}}\times \mathrm{۱۰۰}=\mathrm{۸}$ درصد.

پاسخ نهایی: قیمت فروش ۳۰۰٬۰۰۰ تومان است و بعد از تخفیف، سود فروشنده به ۸٪ کاهش پیدا می‌کند (۲۰٬۰۰۰ تومان).

مثال مشابه: کالایی را ۴۰۰٬۰۰۰ تومان بخر و بخواه ۲۵٪ سود کنی. اگر ۲۰٪ تخفیف بدهی چه می‌شود؟ سود اولیه: $\mathrm{۴۰۰۰۰۰}\times \frac{\mathrm{۲۵}}{\mathrm{۱۰۰}}=\mathrm{۱۰۰۰۰۰}$ پس قیمت فروش ۵۰۰٬۰۰۰ تومان. تخفیف ۲۰٪ می‌شود ۱۰۰٬۰۰۰ تومان، پس مشتری ۴۰۰٬۰۰۰ تومان می‌دهد؛ یعنی سود صفر و فروشنده فقط در نقطه «سرب‌به‌سر» فروخته است.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: رابطه‌ها را در دفترت بنویس و تمرین کن — درصد سود برابر است با (سود ÷ قیمت خرید) × ۱۰۰، و درصد زیان با همان رابطه ولی وقتی قیمت فروش کمتر از قیمت خرید باشد. تفاوت «درصد سود روی قیمت خرید» با «درصد سود روی قیمت فروش» و مفهوم «نقطه سرب‌به‌سر» را هم بررسی کن.