چرا منحنی مرز امکانات تولید منحنی است؟

راهنمایی کوتاه: چون منابع محدود هستند و برای تولید هر کالا باید از منابع دیگر کم کنیم.

گام‌به‌گام:

1. فرض کنید یک کشور فقط دو کالا تولید می‌کند: مثلاً لباس و غذا.
2. اگر همه منابع (زمین، کارگر، ماشین‌آلات) را صرف تولید لباس کنیم، مقدار زیادی لباس و صفر غذا خواهیم داشت (یک نقطه روی نمودار).
3. اگر بخواهیم غذا هم تولید کنیم، باید مقداری از منابع را از تولید لباس به تولید غذا منتقل کنیم.
4. در ابتدا، با انتقال منابع، مقدار غذا زیاد می‌شود ولی از لباس کم زیادی کم نمی‌شود (چون منابع مناسب‌تر برای غذا را منتقل می‌کنیم).
5. هرچه بیشتر بخواهیم غذا تولید کنیم، باید منابعی را منتقل کنیم که برای تولید لباس مناسب‌تر بودند. بنابراین برای تولید هر واحد غذای اضافی، باید از لباس بیشتری بگذریم.
6. این «هزینه فرصت فزاینده» باعث می‌شود رابطه بین دو کالا خطی نباشد، بلکه به شکل یک منحنی محدب (مقعر به مبدأ) درآید.

پاسخ نهایی: منحنی مرز امکانات تولید (PPF) به دلیل هزینه فرصت فزاینده منحنی است. یعنی منابع کاملاً قابل تعویض نیستند؛ برخی منابع در تولید یک کالا تخصصی‌تر و کارآمدتر هستند. وقتی می‌خواهیم از یک کالا بیشتر تولید کنیم، باید منابع کم‌کارآمدتر را از تولید کالای دیگر منتقل کنیم، بنابراین به ازای هر واحد افزایش در یک کالا، مقدار بیشتری از کالای دیگر را از دست می‌دهیم. این رابطه غیرخطی، شکل منحنی را ایجاد می‌کند.

مثال مشابه: یک کشاورز را در نظر بگیرید که هم می‌تواند گندم بکارد و هم پنبه. زمین‌های حاصلخیزتر برای گندم مناسب‌ترند. اگر او ابتدا تمام زمین را پنبه بکارد و بعد بخواهد گندم هم تولید کند، اول زمین‌های کم‌حاصل‌تر (که برای پنبه هم مناسب بودند) را به گندم اختصاص می‌دهد. اما برای تولید گندم بیشتر، مجبور است زمین‌های حاصلخیز پنبه را به گندم اختصاص دهد، بنابراین به ازای هر تُن گندم اضافی، باید از پنبه خیلی بیشتری صرف‌نظر کند.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن روی یک نمودار، چند نقطه روی منحنی PPF را با فرض‌های مختلف محاسبه کنی. مثلاً اگر کشوری ۱۰۰ واحد منبع دارد و تابع تولید لباس و غذا به منابع متفاوت نیاز دارد، ببین رابطه بین آنها چگونه منحنی می‌شود.