حسن تعلیل یک آرایه ادبی است که در آن برای یک پدیده یا رخداد، دلیلی غیرعادی و هنرمندانه آورده میشود.
این آرایه به زیبایی و جذابیت سخن میافزاید و باعث میشود که خواننده یا شنونده، سخن را بهتر به یاد بسپرد.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا باید مفهوم حسن تعلیل را درک کرد.
- ۲) سپس باید نمونههای مختلف آن را در شعر و نثر فارسی بررسی کرد.
- ۳) با تحلیل این نمونهها، میتوان فهمید که چگونه شاعران و نویسندگان از این آرایه برای خلق آثار هنرمندانه خود استفاده کردهاند.
به عنوان مثال، اگر شاعری بگوید «صبح شد و آفتاب طلوع کرد، زیرا شب خسته بود و استراحت میخواست»، اینجا حسن تعلیل به کار رفته است.
در این مثال، دلیل طلوع آفتاب و آمدن صبح، خستگی شب و نیاز به استراحت است که یک دلیل هنرمندانه و غیرعادی است.
پاسخ نهایی:
حسن تعلیل آرایهای ادبی است که با آوردن دلیلی غیرعادی و هنرمندانه برای یک پدیده، به سخن زیبایی و جذابیت میبخشد.
مثال مشابه:
در شعر «صبحدم مرغ چمن با گل نوخاسته گفت / نازنینا، تو به گلزار من کجا روزی؟» حسن تعلیل به کار رفته است.
