آیا راه شیری همان منظومه شمسی است؟

راهنمایی کوتاه: نه! منظومه شمسی فقط یک گوشه‌ی کوچک از کهکشان بزرگ راه شیری است.

گام‌به‌گام:

۱) منظومه شمسی یعنی خورشید به‌همراه همه‌ی چیزهایی که دور آن می‌چرخند: سیاره‌ها، ماه‌ها، سیارک‌ها و دنباله‌دارها. کل این مجموعه چند میلیارد کیلومتر عرض دارد.

۲) کهکشان راه شیری یک مجموعه‌ی بسیار بزرگ‌تر است: صدها میلیارد ستاره، به‌همراه گاز و غبار کیهانی، که خورشید ما تنها یکی از همان ستاره‌هاست.

۳) پس نسبت این دو مثل نسبت «یک خانه» به «یک شهر بزرگ» است؛ خانه همان منظومه شمسی و شهر همان کهکشان است.

۴) برای حس کردن اندازه‌ها بد نیست این عدد را بدانید: $1\text{سال نوری}\approx 9.46\times {10}^{12}\text{کیلومتر}$؛ قطر راه شیری حدود ۱۰۰٬۰۰۰ سال نوری است، در حالی که فاصله‌ی زمین تا خورشید تنها حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر است.

۵) خورشید ما حدود ۲۶٬۰۰۰ سال نوری از مرکز کهکشان فاصله دارد و حدود ۲۳۰ میلیون سال طول می‌کشد تا یک دور کامل به دور مرکز کهکشان بزند.

پاسخ نهایی: نه، این دو یکی نیستند. منظومه شمسی زیرمجموعه‌ای از کهکشان راه شیری است؛ یعنی ما داخل کهکشان زندگی می‌کنیم و همه‌ی ستاره‌های آسمان شب هم اعضای همین کهکشان (یا کهکشان‌های همسایه) هستند.

مثال مشابه: در مدرسه، هر کلاس فقط یک اتاق است، اما مدرسه شامل چندین کلاس و راهرو و حیاط است. منظومه شمسی مثل یک کلاس است و کهکشان راه شیری مثل کل مدرسه. حتی خود راه شیری هم فقط یکی از میلیاردها کهکشان در کیهان است.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: شب‌های دور از نور شهر، نوار شیری‌رنگ آسمان را ببین؛ این همان صفحه‌ی کهکشان است که از درون آن به بیرون نگاه می‌کنیم. کهکشان آندرومدا نزدیک‌ترین کهکشان بزرگ به ماست. حالا یک پرسش کوچک: کدام جمله درست است؟ ۱) خورشید مرکز کهکشان راه شیری است، ۲) منظومه شمسی بخشی از راه شیری است، ۳) راه شیری بخشی از منظومه شمسی است. پاسخ درست: ۲) منظومه شمسی بخشی از راه شیری است.