راهنمایی کوتاه: برای محاسبه درصد رشد طبیعی، ابتدا رشد طبیعی را از تفاضل تولد و مرگ به دست آور، سپس آن را بر جمعیت کل تقسیم کن و در ۱۰۰ ضرب کن.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا اعداد را به درستی بخوانیم: تولد ۱,۳۶۲,۰۰۰ نفر و مرگ ۳۷۰,۰۰۰ نفر است. (توجه: در سوال «هزارنفر» نوشته شده، اما اعداد به صورت معمولی داده شدهاند، پس همانطور استفاده میکنیم.)
- ۲) رشد طبیعی = تعداد تولد – تعداد مرگ = ۱,۳۶۲,۰۰۰ – ۳۷۰,۰۰۰ = ۹۹۲,۰۰۰ نفر.
- ۳) برای محاسبه درصد، به جمعیت کل نیاز داریم. از آنجا که سوال جمعیت کل را نداده، فرض میکنیم منظور از «میزان رشد طبیعی» همان نرخ رشد طبیعی است که معمولاً به صورت درصد محاسبه میشود. در جغرافیا، نرخ رشد طبیعی معمولاً با فرمول زیر محاسبه میشود:
- ۴) چون جمعیت کل داده نشده، نمیتوان درصد دقیق را محاسبه کرد. اما اگر جمعیت ایران در سال ۱۳۹۵ را حدود ۸۰ میلیون نفر (۸۰,۰۰۰,۰۰۰) در نظر بگیریم، محاسبه میکنیم:
- ۵) بنابراین، با این فرض، رشد طبیعی حدود ۱.۲۴٪ است.
پاسخ نهایی: اگر جمعیت ایران در سال ۱۳۹۵ را حدود ۸۰ میلیون نفر فرض کنیم، میزان رشد طبیعی حدود ۱.۲۴٪ میشود. برای محاسبه دقیقتر، باید جمعیت دقیق آن سال را داشته باشیم.
مثال مشابه: اگر در شهری ۲۰۰۰ تولد و ۸۰۰ مرگ ثبت شود و جمعیت آن ۱۰۰,۰۰۰ نفر باشد، رشد طبیعی ۱۲۰۰ نفر و درصد آن ۱.۲٪ است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره عوامل موثر بر رشد جمعیت (مانند بهداشت، آموزش، اقتصاد) تحقیق کنی یا نحوه محاسبه نرخ رشد سالانه را بیاموزی.