راهنمایی کوتاه: تعریف خوب باید ویژگیهای خاصی داشته باشد تا مفهوم را به درستی منتقل کند.
گامبهگام:
- تعریف نباید دوری باشد: یعنی نباید از خود کلمه یا مترادف آن در تعریف استفاده شود. مثلاً نباید گفت «عقل یعنی خرد».
- تعریف باید جامع باشد: باید همه مواردی که آن مفهوم شامل میشود را در بر بگیرد. مثلاً تعریف «مثلث» باید همه انواع مثلثها را شامل شود.
- تعریف باید مانع باشد: باید فقط همان مفهوم را شامل شود و چیزهای دیگر را کنار بزند. مثلاً تعریف مثلث نباید مربع یا دایره را هم شامل شود.
- تعریف باید واضح و روشن باشد: نباید از کلمات مبهم یا پیچیده استفاده کند که خود نیاز به تعریف داشته باشند.
- تعریف باید مثبت باشد: بهتر است بگوییم چیزی «چیست» نه اینکه «چه نیست». البته گاهی لازم است.
پاسخ نهایی: شرایط یک تعریف صحیح عبارتند از: عدم دوری، جامعیت، مانعیت، وضوح و روشنی، و مثبت بودن.
مثال مشابه: فرض کنید میخواهید «کتاب» را تعریف کنید. یک تعریف نادرست: «کتاب یعنی چیزی که میخوانیم» (مبهم و ناکافی). تعریف بهتر: «کتاب مجموعهای از صفحات کاغذی یا دیجیتالی است که اطلاعات، داستان یا دانشی را به صورت منظم ارائه میدهد.» این تعریف جامع (همه کتابها را شامل میشود)، مانع (چیزهای دیگر مثل مجله یا روزنامه را کنار میزند) و واضح است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای مفاهیم سادهای مثل «صندلی»، «گل» یا «دوستان» تعریف بنویسی و بررسی کنی که آیا شرایط بالا را دارد یا نه. این کار به درک بهتر موضوع کمک میکند.