شناسایی مغالطه‌های منطقی

راهنمایی کوتاه: هر عبارت یک اشتباه در استدلال دارد. با دقت به ساختار جمله توجه کن.

گام‌به‌گام:

۱. برسی عبارت الف: «شما در اعتقادات خود متعصب و یک‌دنده هستید». این جمله به جای نقد استدلال، به شخصیت فرد حمله می‌کند. به این اشتباه «مغالطهٔ شخصی» یا «حمله به شخص» می‌گویند.

۲. برسی عبارت ب: «چون هر گردویی گرد است، پس هر گردی گردو باشد». این استدلال می‌گوید: همه‌ی گردوها گرد هستند، پس هر چیزی که گرد است گردو است. این یک اشتباه در تبدیل منطقی است. به آن «مغالطهٔ عکس کردن» یا «مغالطهٔ تبدیل نادرست» می‌گویند.

۳. برسی عبارت ج: «هر کس درک عمیقی از علم داشته باشد قطعاً تأیید می‌کند که انیشتین بزرگ‌ترین دانشمند جهان است». این جمله می‌گوید که فقط کسانی که با این نظر موافقند درک عمیق دارند. این یک «مغالطهٔ توسل به مرجع» یا «مغالطهٔ مصادره به مطلوب» است.

۴. برسی عبارت د: «اگر کسی دیپلم انسانی داشته باشد، در درس منطق نمره قبولی گرفته است. مریم در درس منطق نمرهٔ قبولی گرفته است، پس حتماً دیپلم انسانی دارد». ساختار این استدلال این است: اگر A پس B. B رخ داده است، پس A. این یک اشتباه رایج به نام «مغالطهٔ تأیید تالی» است.

پاسخ نهایی:
الف) مغالطهٔ شخصی (حمله به شخص)
ب) مغالطهٔ عکس کردن (تبدیل نادرست)
ج) مغالطهٔ توسل به مرجع (یا مصادره به مطلوب)
د) مغالطهٔ تأیید تالی

مثال مشابه: برای عبارت د: «اگر باران ببارد، زمین خیس می‌شود. زمین خیس است، پس حتماً باران باریده است.» این هم همان اشتباه است.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: به کتاب منطق پایهٔ دهم مراجعه کن و بخش «مغالطه‌ها» را مطالعه کن. سعی کن در گفت‌وگوهای روزمره هم این اشتباهات را تشخیص بدهی.