راهنمایی کوتاه: قلمرو فکری به جهانبینی و اندیشههای پنهان در یک متن ادبی اشاره دارد.
گامبهگام:
- ابتدا متن را با دقت بخوانید و به پیام اصلی آن توجه کنید.
- به دنبال کلمات کلیدی، تصاویر و نمادهایی باشید که نشاندهنده دیدگاه نویسنده است.
- سوالاتی از خود بپرسید: نویسنده چه نگاهی به زندگی، عشق، مرگ، طبیعت یا جامعه دارد؟
- ببینید آیا نویسنده خوشبین، بدبین، واقعبین یا آرمانگراست.
- ارتباط اندیشههای متن را با شرایط تاریخی و فرهنگی زمان نویسنده بررسی کنید.
- نتیجهگیری کنید که قلمرو فکری متن چه ویژگیهایی دارد (مثلاً عرفانی، اجتماعی، فلسفی و...).
پاسخ نهایی: قلمرو فکری در ادبیات، مجموعهای از اندیشهها، باورها و نگرشهایی است که نویسنده در اثر خود بیان میکند و به مخاطب کمک میکند تا جهانبینی او را درک کند.
مثال مشابه: در شعر حافظ، قلمرو فکری اغلب عرفانی و انتقادی است؛ مثلاً در بیت «در ازل پرتو حسنت ز تجلی دم زد / عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد»، نگاه عرفانی به عشق و آفرینش دیده میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی شعرهای مختلفی از شاعران مانند سعدی، مولوی یا فروغ فرخزاد را بخوانی و قلمرو فکری هر کدام را با هم مقایسه کنی. همچنین، توجه به صنایع ادبی مانند تشبیه و استعاره میتواند به درک بهتر قلمرو فکری کمک کند.
