راهنمایی کوتاه: در اینجا چند نمونه سوال کنکوری از درس پنجم (ادبیات غنایی) و درس دهم (ادبیات تعلیمی) علوم و فنون ادبی ۱ ارائه میشود.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا مشخص کنید سوال مربوط به کدام بخش از درس است: مفاهیم، اصطلاحات، تاریخ ادبیات یا تحلیل متن.
- ۲) برای درس پنجم (ادبیات غنایی) روی مفاهیمی مانند غزل، تغزل، انواع غزل (عاشقانه، عارفانه، فلسفی) و شاعران شاخص تمرکز کنید.
- ۳) برای درس دهم (ادبیات تعلیمی) بر اهداف، ویژگیها، انواع (پند و اندرز، حکمت، موعظه) و آثار معروف تمرکز داشته باشید.
- ۴) سوالات کنکوری معمولاً ترکیبی از حفظیات و درک مطلب هستند.
- ۵) هنگام پاسخدهی، گزینهها را با دقت بخوانید و موارد انحرافی را حذف کنید.
پاسخ نهایی: در ادامه چند نمونه سوال کنکوری از این دو درس میآید:
سوال ۱ (از درس پنجم): کدام گزینه دربارهی «غزل عاشقانه» صحیح نیست؟
الف) محور اصلی آن توصیف معشوق و بیان عواطف شخصی است.
ب) در دورهی سامانی و غزنوی رواج داشت.
ج) غالباً با نگاهی فلسفی و عرفانی همراه است.
د) از فرمهای اصلی ادبیات غنایی فارسی است.
پاسخ صحیح: گزینه «ج» است، زیرا نگاه فلسفی و عرفانی بیشتر مربوط به غزل عارفانه است.
سوال ۲ (از درس دهم): کدام اثر از نمونههای برجستهی «ادبیات تعلیمی» در فارسی است؟
الف) شاهنامه فردوسی
ب) گلستان سعدی
ج) دیوان حافظ
د) مثنوی مولوی
پاسخ صحیح: گزینه «ب» است، زیرا گلستان سرشار از پند و اندرزهای اخلاقی است.
مثال مشابه: سوال: «مفهوم 'تغزل' در ابتدای قصیده معمولاً چه کاربردی دارد؟» پاسخ: ایجاد فضای عاطفی و جذب مخاطب قبل از وارد شدن به موضوع اصلی مدح.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای هر درس، یک خلاصهنویسی از مفاهیم کلیدی و اصطلاحات مهم تهیه کنی. سپس نمونه سوالات کنکور سالهای گذشته را حل کن و پاسخهای تشریحی آنها را با دقت مطالعه کن. تحلیل اشعار شاخص هر دوره (مانند غزل سعدی یا مولوی) نیز به درک بهتر کمک میکند.
