راهنمایی کوتاه: تقطیع یعنی شکستن مصراعهای شعر به هجاهای کوتاه و بلند برای تشخیص وزن آن.
گامبهگام:
- ۱) هر مصراع را با دقت بخوانید و هجاها را جدا کنید.
- ۲) هجاهای بلند (ـ) و کوتاه (U) را مشخص کنید. هجای بلند معمولاً با حرف صدادار بلند یا با دو حرف صدادار کوتاه همراه است.
- ۳) مصراع اول: «رفتی آن گونه که نشناختم از فرط لطافت»
- ۴) تقطیع هجایی: رف / تی / آن / گو / نه / که / نش / نا / ختم / از / فرط / ل / طا / فت
- ۵) تبدیل به وزن: U U – U – U U – U – U – U – –
- ۶) مصراع دوم: «کاین تویی یا که خیال است، از این هر دو کدامی؟»
- ۷) تقطیع هجایی: کا / این / تو / یی / یا / که / خی / ال / است / از / این / هر / دو / کدا / می
- ۸) تبدیل به وزن: – – U – U U – – U U – – U – –
پاسخ نهایی: وزن این شعر «مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن» (وزن هزج مسدس محذوف) است که در شعرهای عروضی فارسی رایج است.
مثال مشابه: شعر «بنشین بر لب جوی و گذر عمر ببین» نیز همین وزن را دارد: U U – U – U U – U – U – U – –
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن شعرهای دیگر را هم تقطیع کنی و وزن آنها را با کمک کتاب علوم و فنون ادبی یا منابع معتبر بیابی. تمرین مداوم باعث تسلط تو میشود.
