راهنمایی کوتاه: این بیت از دفتر اول مثنوی مولاناست و وزن عروضی آن «مفعول فاعلات مفاعیل فاعلان» است.
گامبهگام:
- بیت را بدون فاصله بنویسید: «پایاستدلالیانچوبینبود / پایچوبینسختبیتتمکینبود».
- هر مصراع را به چهار رکن عروضی تقسیم کنید: مفعول / فاعلات / مفاعیل / فاعلان.
- تقطیع هجایی مصراع اول: «پای / استد / لالی / ان چوبین بود» و مصراع دوم: «پای / چوبین / سخت بی / تمکین بود».
- نقش هجاهای بلند و کوتاه در این وزن: سه هجای بلند و یک هجای کوتاه بهصورت متوالی.
پاسخ نهایی:
وزن بیت: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلان
تقطیع مصراع اول: پای (مفعول) / استد (فاعلات) / لالی (مفاعیل) / ان چوبین بود (فاعلان)
تقطیع مصراع دوم: پای (مفعول) / چوبین (فاعلات) / سخت بی (مفاعیل) / تمکین بود (فاعلان)
نماد هجایی: - - - . - - - . - - - . - -
مثال مشابه:
بیت دیگر با همین وزن: «هر که را اسرار حق آموختند / مهر کردند و دهانش دوختند» (مولوی)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری:
برای آشنایی با اوزان عروضی، کتاب «علوم و فنون ادبی ۱» فصل عروض را مطالعه کن. میتوانی با تمرین روی ابیات ساده، وزنها را بهتر تشخیص دهی.