راهنمایی کوتاه: لحن شعر، احساس و حالت عاطفی است که شاعر در کلماتش به کار میبرد.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا به کلمات کلیدی شعر دقت کن: «شورش»، «نوحه»، «عزا»، «ماتم».
- ۲) این کلمات نشاندهندهی چه احساسی هستند؟ شورش نشانهی هیجان و ناآرامی، و نوحه و عزا نشانهی غم و سوگواری است.
- ۳) ترکیب این احساسات (هیجان و غم) در کنار هم، لحنی پرسشگرانه و حیرتآلود ایجاد میکند.
- ۴) شاعر با تکرار «باز این چه...» تعجب و ناباوری خود را از این رویداد نشان میدهد.
- ۵) بنابراین، لحن شعر ترکیبی از حیرت، پرسش، غم و ناآرامی است.
پاسخ نهایی: لحن این شعر، حیرتآلود، پرسشگرانه و سوگوارانه است. شاعر از دیدن صحنهای پر از شورش و عزا متعجب است و با تکرار پرسش، احساس ناباوری و غم خود را بیان میکند.
مثال مشابه: در بیت «ای دل غافل ز کار خود چه میپرسی؟ / بازپرس از حال گریان خود چه میپرسی؟» نیز لحن پرسشگرانه و اندوهناک دیده میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن شعرهای دیگر با موضوعات مشابه (مثل اشعار عاشورایی) را بخوانی و لحن آنها را با این شعر مقایسه کنی. همچنین، به تأثیر وزن و قافیه در ایجاد لحن توجه کن.
