هجا های غزلیات حافظ

راهنمایی کوتاه: در این پاسخ یاد می‌گیرید که هجاهای یک بیت از حافظ را تشخیص دهید و آن‌ها را به سه نوع کوتاه، بلند و بسیار بلند تقسیم کنید.

گام‌به‌گام:

۱) یک بیت مشهور از حافظ انتخاب کنید. مثلاً مصراع اوّل غزل «دل میرود ز دستم صاحب‌دلان خدا را».

۲) مصراع را به بخش‌های صوتی (هجا) تقسیم کنید. هر هجا شامل یک صامت (حرف بی‌صدا) و یک مصوت (حرف صدادار) یا بیشتر است.

۳) نوع هجا را مشخص کنید: اگر هجا فقط یک صامت + یک مصوت باشد (مثل «دَ»)، کوتاه است. اگر صامت + مصوت + صامت باشد (مثل «دل»)، بلند است. اگر بیش از یک صامت در پایان داشته باشد (مثل «دست»)، بسیار بلند است.

۴) همهٔ هجاهای مصراع را بنویسید و نوع هر کدام را کنار آن یادداشت کنید.

پاسخ نهایی:

مصراع «دل میرود ز دستم صاحب‌دلان خدا را» را به هجاهای زیر می‌توان تقسیم کرد (بر اساس تلفظ فارسی کلاسیک):

دل (بلند) - می (بلند) - رود (بلند) - زد (بلند) - دس (بلند) - تم (بلند) - صا (بلند) - حب (بلند) - د (کوتاه) - لا (بلند) - ن (کوتاه) - خدا (بلند) - را (بلند).

نکته: در «صاحب‌دلان» هجای «صا» بلند، «حب» بلند، «د» کوتاه، «لا» بلند، «ن» کوتاه است.

مثال مشابه:

مصراع «اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را» را هجابندی کنید:

ا (کوتاه) - گر (بلند) - آن (بلند) - تر (بلند) - ک (کوتاه) - شی (بلند) - را (بلند) - زی (بلند) - به (کوتاه) - دس (بلند) - ت (کوتاه) - آ (بلند) - رد (بلند) - دل (بلند) - ما (بلند) - را (بلند).

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری:

کتاب علوم و فنون ادبی ۱ (پایۀ دهم) را مطالعه کن و بخش عروض را مرور نما. همچنین می‌توانی با دیدن ویدیوهای آموزشی در مورد هجا و وزن شعر اطلاعات خود را کامل کنی.