تشخیص آنیون یا کاتیون بودن عنصر

راهنمایی کوتاه: اتم خنثی نه آنیون است نه کاتیون؛ با از دست دادن الکترون کاتیون (مثبت) و با گرفتن الکترون آنیون (منفی) می‌شود.

گام‌به‌گام:

۱) عنصر را در جدول تناوبی پیدا کن.

۲) ببین فلز است یا نافلز. فلزها معمولاً سمت چپ و وسط جدول‌اند و نافلزها سمت راست.

۳) فلزها تمایل دارند الکترون از دست بدهند و کاتیون بسازند. نافلزها تمایل دارند الکترون بگیرند و آنیون بسازند.

۴) تعداد الکترون‌های ظرفیتی را از گروه اصلی پیدا کن. مثلاً گروه ۱ → ۱ الکترون ظرفیتی، گروه ۱۷ → ۷ الکترون ظرفیتی.

۵) با قاعده هشت‌تایی تصمیم بگیر: اگر الکترون ظرفیتی ۱ تا ۳ باشد، معمولاً از دست می‌دهد؛ اگر ۵ تا ۷ باشد، معمولاً می‌گیرد. گروه ۴ مثل کربن معمولاً یون ساده نمی‌سازد.

۶) بار یون = تعداد پروتون‌ها منهای تعداد الکترون‌ها. از دست دادن الکترون → بار مثبت؛ گرفتن الکترون → بار منفی.

پاسخ نهایی:

فلزهای گروه‌های ۱، ۲ و بیشتر فلزهای گروه ۱۳ معمولاً کاتیون می‌سازند. نافلزهای گروه‌های ۱۵، ۱۶ و ۱۷ معمولاً آنیون می‌سازند. گازهای نجیب گروه ۱۸ معمولاً یون نمی‌سازند. فلزهای واسطه ممکن است چند بار مختلف داشته باشند و هیدروژن بسته به ترکیب می‌تواند کاتیون یا آنیون باشد.

مثال مشابه:

• سدیم (Na) در گروه ۱ و فلز است: ۱ الکترون از دست می‌دهد → کاتیون با بار ۱+.
• کلر (Cl) در گروه ۱۷ و نافلز است: ۱ الکترون می‌گیرد → آنیون با بار ۱−.
• منیزیم (Mg) در گروه ۲ و فلز است: ۲ الکترون از دست می‌دهد → کاتیون با بار ۲+.
• اکسیژن (O) در گروه ۱۶ و نافلز است: ۲ الکترون می‌گیرد → آنیون با بار ۲−.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری:

چند عنصر ساده از گروه‌های مختلف انتخاب کن و برای هر کدام آرایش الکترونی، تعداد الکترون ظرفیتی و بار یون را پیش‌بینی کن.