راهنمایی کوتاه: خدای‌نامه‌ها را می‌توان «تاریخ رسمی و نیمه‌رسمی شاهان ایران» در دوره باستان دانست.
گام‌به‌گام:
۱) خدای‌نامه (Xwadāy-nāmag) در زبان پهلوی به معنای «کتاب شاهان» است.
۲) این متن‌ها در دوره ساسانی گردآوری یا بازنویسی شدند و روایت‌هایی از آفرینش جهان، شاهان اسطوره‌ای، پهلوانان و شاهان تاریخی ایران را در بر می‌گرفتند.
۳) هدف اصلی‌شان ثبت و مشروع‌جلوه‌دادن فرمانروایی شاهان، به‌ویژه شاهان ساسانی، بود؛ بنابراین بیشتر جنبه رسمی و تبلیغی داشتند.
۴) پس از فروپاشی ساسانیان، بخش‌هایی از این روایت‌ها به عربی ترجمه شد؛ از جمله ترجمه ابن مقفع را می‌شناسیم.
۵) از راه همین ترجمه‌ها و بازنویسی‌ها، خدای‌نامه‌ها بر تاریخ‌نگاری اسلامی و حماسه‌های ایرانی، به‌ویژه شاهنامه فردوسی، اثر گذاشتند.
پاسخ نهایی: خدای‌نامه‌ها یک کتاب واحد نبودند؛ مجموعه‌ای از روایت‌های تاریخی-اسطوره‌ای درباره شاهان ایران بودند که در دوره ساسانی شکل گرفتند، به عربی ترجمه شدند و ماده اصلی بسیاری از تاریخ‌ها و حماسه‌های بعدی ایران شدند.
مثال مشابه: مثل این است که یک کشور امروزی «سالنامه رسمی» داشته باشد که رویدادها را از نگاه حکومت ثبت کند؛ خدای‌نامه هم چنین نقشی داشت، اما با اسطوره و داستان‌های پهلوانی آمیخته بود.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: به سراغ «شاهنامه» و منابعی درباره تاریخ‌نگاری ساسانی برو و ببین کدام داستان‌های شاهنامه ریشه در خدای‌نامه دارند.
