راهنمایی کوتاه: این سوال درباره یکی از اصطلاحات مهم در خونشناسی است که مربوط به غلظت خون میشود.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا باید بدانیم که خون از دو بخش اصلی تشکیل شده: پلاسما (مایع خون) و یاختههای خونی (گلبولهای قرمز، سفید و پلاکتها).
- ۲) درصد حجمی یاختههای خونی نسبت به کل حجم خون را با اصطلاح خاصی میشناسند.
- ۳) وقتی این درصد از حد طبیعی (که حدود ۴۰-۴۵٪ در زنان و ۴۵-۵۰٪ در مردان است) بالاتر رود، خون غلیظتر میشود.
- ۴) درصد بالای ۵۰٪ میتواند خطرناک باشد چون جریان خون را سختتر میکند و خطر لخته شدن خون افزایش مییابد.
- ۵) این اصطلاح در پزشکی و زیستشناسی «هماتوکریت» (Hematocrit) نامیده میشود.
پاسخ نهایی: به درصد حجمی یاختههای خونی که در صورتی بالاتر از ۵۰ درصد باشد خطرناک میباشد، هماتوکریت میگویند.
مثال مشابه: اگر در آزمایش خون شخصی، هماتوکریت ۵۵٪ گزارش شود، یعنی ۵۵٪ از حجم خون او را یاختههای خونی تشکیل دادهاند که این مقدار بالاتر از حد طبیعی است و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: هماتوکریت معمولاً با دستگاه سانتریفیوژ اندازهگیری میشود. خون لولهای را در دستگاه میچرخانند تا یاختههای خونی در ته لوله جمع شوند و سپس درصد آنها محاسبه میشود. عوامل مختلفی مانند کمآبی بدن، زندگی در ارتفاعات بالا، یا برخی بیماریها میتوانند هماتوکریت را افزایش دهند.
یادآوری ایمنی: اگر در آزمایش خون خود یا اطرافیان، هماتوکریت بالایی مشاهده کردید، حتماً با پزشک مشورت کنید. خوددرمانی یا نادیده گرفتن این موضوع میتواند عوارض جدی مانند سکته یا حمله قلبی داشته باشد.