راهنمایی کوتاه: بله، ساختار گردش خون کوسه و ماهیهای استخوانی شباهتهای اصلی زیادی دارند، اما چند تفاوت مهم هم وجود دارد.
گامبهگام:
- ۱) قلب: هر دو (کوسه و ماهیهای استخوانی) یک قلب دوحفرهای دارند: یک دهلیز و یک بطن. خون از بدن به دهلیز، سپس به بطن و بعد به آبششها پمپ میشود.
- ۲) مسیر گردش: در هر دو، گردش خون تکحلقهای است. یعنی خون فقط یک بار در هر چرخه از قلب عبور میکند: قلب → آبششها → بدن → قلب.
- ۳) تفاوت در آبششها: کوسهها (و ماهیهای غضروفی) معمولاً ۵ تا ۷ جفت شکاف آبششی دارند که مستقیماً به محیط باز میشوند. ماهیهای استخوانی یک جفت پوشش آبششی (اپرکولوم) دارند که شکافهای آبششی را میپوشاند.
- ۴) تفاوت در تنظیم فشار: در کوسهها، پس از خروج خون از آبششها، فشار خون نسبتاً پایین است. ماهیهای استخوانی ساختاری به نام «شبکهی شگفت» (rete mirabile) در مثانه شنا دارند که به تنظیم فشار گاز کمک میکند، اما این مستقیماً به گردش خون کلی مربوط نیست.
- ۵) نتیجهگیری: از نظر طرح کلی گردش خون (قلب دوحفرهای و مسیر تکحلقهای) بسیار شبیه هستند. تفاوتها بیشتر در ساختار آبشش و برخی جزئیات فیزیولوژیک است.
پاسخ نهایی: بله، ساختار اصلی گردش خون کوسه (ماهی غضروفی) و ماهیهای استخوانی مشابه است: هر دو دارای گردش خون تکحلقهای با یک قلب دوحفرهای (دهلیز و بطن) هستند. خون از قلب به آبششها و سپس به بقیه بدن میرود. تفاوتهای اصلی در تعداد و ساختار شکافهای آبششی و برخی سازوکارهای تنظیمی جزئی است.
مثال مشابه: مقایسهی گردش خون در قورباغه (دوحلقهای) با کوسه (تکحلقهای). قورباغه قلب سهحفرهای دارد و خون دو مسیر جدا (ششی و سیستمیک) را طی میکند، در حالی که در کوسه فقط یک مسیر وجود دارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهی تفاوت گردش خون در ماهیهای غضروفی (مثل کوسه) و ماهیهای استخوانی (مثل قزلآلا) تحقیق کنی. همچنین، مقایسهی گردش خون تکحلقهای در ماهیها با گردش خون دوحلقهای در پستانداران جالب است.
