تفاوت فشار اسمزی و اسمز

راهنمایی کوتاه: اسمز فرآیند حرکت آب است و فشار اسمزی نیرویی است که این حرکت را ایجاد می‌کند.

گام‌به‌گام:

• ۱) اسمز فرآیند طبیعی حرکت مولکول‌های آب از ناحیه‌ای با غلظت حل‌شونده کمتر (مثلاً آب خالص) به ناحیه‌ای با غلظت حل‌شونده بیشتر (مثلاً آب‌نمک) از طریق یک غشای نیمه‌تراوا است.
• ۲) فشار اسمزی نیرویی است که در نتیجه‌ی این تفاوت غلظت ایجاد می‌شود. این فشار نشان‌دهنده‌ی میزان تمایل آب برای حرکت به سمت ناحیه‌ی با غلظت بالاتر است.
• ۳) به زبان ساده، اسمز خودِ عمل حرکت آب است، اما فشار اسمزی عاملی است که باعث این حرکت می‌شود.
• ۴) فشار اسمزی را می‌توان اندازه‌گیری کرد (مثلاً با واحد اتمسفر)، در حالی که اسمز یک پدیده یا فرآیند است.
• ۵) در سلول‌های گیاهی، ورود آب به دلیل اسمز باعث ایجاد فشار تورژسانس می‌شود که با فشار اسمزی در تعادل است.

پاسخ نهایی: اسمز فرآیند جابه‌جایی آب از غشای نیمه‌تراوا است. فشار اسمزی نیروی محرکه‌ی این فرآیند است که ناشی از اختلاف غلظت دو طرف غشا می‌باشد.

مثال مشابه: تصور کن یک کیسه‌ی نیمه‌تراوا پر از آب‌نمک غلیظ را داخل یک لیوان آب خالص قرار دهی. اسمز یعنی آب خالص از لیوان به داخل کیسه حرکت کند. فشار اسمزی همان نیرویی است که آب را به سمت داخل کیسه می‌کشد. اگر به کیسه فشار وارد کنیم تا از ورود آب بیشتر جلوگیری کنیم، آن فشار اعمال شده برابر با فشار اسمزی خواهد بود.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: می‌توانی درباره‌ی نقش فشار اسمزی در جذب آب توسط ریشه‌ی گیاهان یا در فرآیند دیالیز در پزشکی تحقیق کنی. همچنین مفهوم پتانسیل آب را که ترکیبی از فشار اسمزی و فشار تورگر است، بررسی کن.