راهنمایی کوتاه: برای پاسخ به این سوال، باید بدانی هیدر و اسفنج چه شباهتها و تفاوتهایی در ساختار و عملکرد دارند.
گامبهگام:
- ابتدا مشخصات هیدر (از جانوران کیسهتنان) و اسفنج (از جانوران پوریفرا) را بهخاطر بیاور.
- جمله اول (گزینه الف) را بررسی کن: «همانند ـ یاختههای یقهدار به حرکت آب کمک میکنند». در اسفنج، یاختههای یقهدار (Choanocytes) با حرکت تاژک خود جریان آب ایجاد میکنند. هیدر چنین یاختههایی ندارد. پس این جمله نادرست است.
- جمله دوم (گزینه ب) را بررسی کن: «برخلاف ـ انشعابات حفرۀ گوارشی به تمامی نواحی بدن نفوذ میکنند». هیدر حفره گوارشی (گاسترووسکول) دارد که شاخهشاخه است و مواد غذایی را به همه سلولها میرساند. اسفنج اصلاً حفره گوارشی ندارد و تغذیه از طریق یاختهها انجام میشود. پس این جمله درست است.
- جمله سوم (گزینه ج) را بررسی کن: «همانند ـ حفرۀ قرارگرفته در داخل بدن، در گردش مواد شرکت مینماید». هیدر حفره گوارشی دارد که در گردش مواد نقش دارد. اسفنج حفره گوارشی ندارد، اما حفره مرکزی (اسپونگوسل) دارد که آب از آن عبور میکند و در گردش مواد (مانند اکسیژن و غذا) نقش دارد. پس این جمله درست است.
- جمله چهارم (گزینه د) را بررسی کن: «برخلاف ـ ممکن است تنها یک منفذ برای خروج آب از بدن وجود داشته باشد». اسفنجها معمولاً یک منفذ خروجی بزرگ (اسکولوم) دارند. هیدر یک دهان دارد که هم برای ورود غذا و هم برای خروج مواد زائد استفاده میشود، اما این دهان تنها منفذ نیست و آب از طریق دیواره بدن نیز تبادل میشود. پس این جمله درست است.
- حالا گزینههای درست را بشمار: گزینههای ب، ج و د درست هستند. پس ۳ مورد عبارت را به درستی تکمیل میکنند.
پاسخ نهایی: ۳ مورد (گزینههای ب، ج و د) عبارت را به درستی تکمیل میکنند. بنابراین پاسخ صحیح گزینه ۳ است.
مثال مشابه: اگر سوال میپرسید: «چند مورد برای تکمیل عبارت "در کرم خاکی ............... ستاره دریایی، ..............." درست است؟» باید ابتدا ویژگیهای هر دو را بدانی و سپس هر گزینه را با دقت مقایسه کنی.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره سیستم گوارشی هیدر (گاسترووسکول) و سیستم آبی اسفنج (کانالهای آبی و یاختههای یقهدار) بیشتر مطالعه کنی تا تفاوتهای این دو جانور ساده را بهتر درک کنی.
