سلام! این یک سوال تستی خوب از فصل سطوح سازمانیابی حیات در زیستشناسی است. بیا با هم بررسی کنیم.
راهنمایی کوتاه: ابتدا مفهوم هر سطح سازمانیابی (سلول، بافت، اندام، ... تا زیستکره) را به یاد بیاور.
گامبهگام:
- ۱) گزینه ۱ را بررسی میکنیم: «یکسان بودن زیستبوم جانداران به طور حتم منجر به اجتماع مشترک آنها میشود.» این درست نیست. زیستبوم یک منطقه جغرافیایی بزرگ است (مثل جنگل). جانداران مختلف میتوانند در یک زیستبوم زندگی کنند، اما لزوماً با هم یک «اجتماع» (Community) را تشکیل نمیدهند. اجتماع به مجموعه جمعیتهای مختلف در یک مکان و زمان گفته میشود. پس این گزینه نادرست است.
- ۲) گزینه ۲ را بررسی میکنیم: «مجموع زیستگاهها زیستبومهای زمین و جانداران زیستکرهها را به وجود میآورند.» این هم درست نیست. زیستکره (Biosphere) بالاترین سطح است و شامل همه زیستبومها، موجودات زنده و محیطهای آنها میشود. اما اینکه بگوییم «زیستگاهها، زیستبومها را میسازند و آنها هم زیستکره را» دقیق نیست. زیستگاه مکان زندگی یک گونه است. مجموعهای از زیستگاهها لزوماً یک زیستبوم نمیسازند. پس این گزینه هم نادرست است.
- ۳) گزینه ۳ را بررسی میکنیم: «ظهور ویژگیهای جدید در هر سطح حیات از ویژگیهای استفاده از جزءنگری میباشد.» این جمله کمی گنگ است. جزءنگری (Reductionism) یعنی بررسی سیستم با تجزیه آن به اجزای کوچکتر. در سطوح سازمانیابی، ویژگیهای جدید (Emergent Properties) در سطحهای بالاتر ظاهر میشوند که از جمع اجزا به دست میآیند. این بیشتر به «کلنگری» (Holism) مربوط است تا جزءنگری. پس این گزینه هم احتمالاً نادرست است.
- ۴) گزینه ۴ را بررسی میکنیم: «اولین سطح واجد همه ویژگیهای حیات میتواند فاقد اندامک غشادار باشد.» اولین سطحی که همه ویژگیهای حیات (مثل سوختوساز، رشد، تولیدمثل و...) را دارد، «سلول» است. سلولهای پروکاریوت (مانند باکتریها) فاقد اندامکهای غشادار (مثل هسته، میتوکندری) هستند. پس این سلولها میتوانند اولین سطح دارای حیات باشند و در عین حال اندامک غشادار نداشته باشند. این جمله درست به نظر میرسد.
پاسخ نهایی: پس با بررسی همه گزینهها، گزینه ۴ به نظر درست میرسد.
مثال مشابه: فکر کن یک آجر (سلول) داریم. آجر به تنهایی میتواند ساخته شود (تولیدمثل سلولی) و مواد را مصرف کند (سوختوساز). این آجر میتواند ساده باشد و اتاقک داخلی نداشته باشد (فاقد اندامک غشادار). اما وقتی آجرها را کنار هم میچینیم، یک دیوار (بافت) میسازیم که ویژگی جدیدی مثل «حائل بودن» دارد که تک آجرها نداشتند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی نمودار سطوح سازمانیابی حیات را از سلول تا زیستکره دوباره مرور کنی و برای هر سطح یک مثال بزنی. همچنین تفاوت سلول پروکاریوت و یوکاریوت را دقیقتر مطالعه کن.
