راهنمایی کوتاه: برای حل این سوال باید ترتیب سطوح «گستره حیات» را بلد باشی و بدانی هر ویژگی برای اولین بار در کدام سطح ظاهر میشود.
گامبهگام:
۱) ترتیب سطوح گستره حیات از مولکول به بالا: مولکول (۱)، اندامک (۲)، سلول (۳)، بافت (۴)، اندام (۵)، دستگاه (۶)، جاندار (۷)، جمعیت (۸)، جامعه (۹)، زیستبوم (۱۰)، زیستکره (۱۱).
۲) مورد «الف»: گل در گیاه یک اندام است، پس برای اولین بار در سطح پنجم یعنی «اندام» ظاهر میشود. اگر گستره حیات تا سطح اندام ادامه پیدا کند، امکان به وجود آمدن گل وجود دارد؛ پس «دارد» درست است.
۳) مورد «ب»: خمشدن ساقه به سمت نور، نوعی پاسخ به محیط است. گیاه بهعنوان یک جاندار این پاسخ را نشان میدهد؛ پس در سطح هفتم (جاندار) این ویژگی وجود دارد، نه اینکه «ندارد». پس این مورد نادرست است.
۴) مورد «ج»: از دست دادن بخشی از انرژی به شکل گرما مربوط به سوختوساز سلول است. این ویژگی در سطح سوم یعنی «سلول» رخ میدهد؛ بنابراین «ندارد» درست نیست.
۵) مورد «د»: تشکیل پوستک ضخیم، یک سازگاری در گیاه است. چه آن را ویژگی جاندار در نظر بگیریم چه ویژگی جمعیت، در سطح هشتم (جمعیت) جانداران وجود دارند و این ویژگی میتواند دیده شود؛ پس «ندارد» اشتباه است.
پاسخ نهایی: فقط مورد «الف» درست است، بنابراین گزینه ۱ پاسخ صحیح است.
مثال مشابه: مثل اینکه بگوییم «تولیدمثل جنسی با گل» یک ویژگی است که در سطح اندام (پنجم) معنا پیدا میکند؛ اگر گستره حیات فقط تا سلول (سوم) باشد، گل و تولیدمثل جنسی با گل امکان ندارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: ترتیب سطوح را همراه با یک مثال حفظ کن؛ مثلاً مولکول←DNA، سلول←نورون، بافت←ماهیچه، اندام←گل، دستگاه←گردش خون، جاندار←یک درخت، جمعیت←جمعیت گورخرها. در سوالات «چند مورد»، هر گزینه را جدا بررسی کن و به «دارد/ندارد» دقت کن.
