راهنمایی کوتاه: تمرینهای صفحه ۴۹ کتاب فلسفه یازدهم معمولاً مربوط به مباحث «فلسفه و زندگی» یا «فلسفه و علم» است. برای پاسخ دقیق، باید متن تمرین را دقیقاً بدانیم، اما میتوانم یک نمونه کلی از نحوه پاسخگویی به چنین تمرینهایی را توضیح دهم.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا عنوان تمرین و سؤال آن را از صفحه ۴۹ بخوان. معمولاً این تمرینها از نوع «به کار ببندیم» هستند که از تو خواسته میشود یک مفهوم فلسفی را در زندگی واقعی بررسی کنی.
- ۲) مفهوم اصلی درس مربوطه (مثلاً «تجربه»، «عقل»، «علم تجربی» یا «روش علمی») را مرور کن.
- ۳) سؤال را به دقت تحلیل کن. آیا از تو خواسته شده مثالی بزنی؟ مقایسه کنی؟ نقاط قوت و ضعف یک دیدگاه را بیان کنی؟
- ۴) پاسخ خود را ساختار بده: مقدمه (بیان مسئله)، بدنه (استدلال یا مثال)، نتیجهگیری (جمعبندی).
- ۵) از مثالهای ملموس و روزمره استفاده کن تا پاسخ تو روشنتر شود.
- ۶) پاسخ خود را با مفاهیم کتاب درسی پیوند بده و از اصطلاحات فلسفی مناسب استفاده کن.
پاسخ نهایی: از آنجا که متن دقیق سؤال را ندارم، نمیتوانم پاسخ مستقیم بدهم. اما به طور کلی، تمرینهای «به کار ببندیم» میخواهند توانایی تو را در به کارگیری مفاهیم فلسفی در موقعیتهای جدید بسنجند. پاسخ تو باید نشان دهد که مفهوم را فهمیدهای و میتوانی آن را تحلیل کنی.
مثال مشابه: اگر تمرین درباره «تفاوت علم تجربی و فلسفه» باشد، یک پاسخ نمونه میتواند این باشد: «علم تجربی (مثل فیزیک) بر مشاهده و آزمایش تکیه میکند و به سؤالات «چگونه» پاسخ میدهد (مثلاً چگونه باران میبارد؟). اما فلسفه بیشتر به سؤالات «چرا» و مباحث کلیتر میپردازد (مثلاً چرا اصلاً قانون علیت وجود دارد؟). در زندگی، وقتی پزشک بیماری را درمان میکند، از علم تجربی استفاده میکند، اما وقتی از اخلاق پزشکی سؤال میشود، پای فلسفه به میان میآید.»
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: ۱) صفحه ۴۹ کتاب را دوباره با دقت بخوان. ۲) خلاصهای از درس مربوطه را در ذهن مرور کن. ۳) با دوستانت درباره سؤال بحث کن تا دیدگاههای مختلف را بشنوی. ۴) اگر هنوز مشکل داری، از معلم خود در ساعت بعدی کلاس راهنمایی بخواه.
