راهنمایی کوتاه: سقراط معتقد بود کسی داناتر است که به نادانی خود آگاه باشد.
گامبهگام:
- سقراط از طرف خدای دلفی (اوراکل) شنید که هیچکس از او داناتر نیست. او تعجب کرد چون خود را نادان میدانست.
- پس به دیدار افرادی رفت که به دانایی معروف بودند: سیاستمداران، شاعران و صنعتگران.
- دریافت آنها فکر میکنند چیزهای مهمی میدانند اما در واقع نمیدانند. سقراط میگفت: «من میدانم که هیچ نمیدانم».
- پس نتیجه گرفت که داناترین انسان کسی است که به نادانی خود آگاه باشد و ادعای دانایی نکند.
پاسخ نهایی: از نظر سقراط، داناترین انسان کسی است که بداند چه نمیداند و در جستجوی حقیقت فروتن باشد. خود سقراط نیز خود را چنین توصیف میکرد.
مثال مشابه: تصور کن دو دانشآموز: یکی مدام ادعا میکند همه چیز را میداند و سوال نمیپرسد، دیگری مدام میپرسد و میگوید «نمیدانم، کمکم کن». به نظر سقراط، دومی داناتر است چون به محدودیت آگاهی خود آگاه است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی کتاب دفاعیه سقراط (آپولوژی) نوشته افلاطون را بخوانی که محاکمه و گفتگوهای سقراط را شرح میدهد.