راهنمایی کوتاه: فیلسوفان مسلمان دزدی را به دلیل ناسازگاری با عدالت، نظم اجتماعی و سرشت انسانی نادرست میدانند.
گامبهگام:
۱) فیلسوفانی مانند فارابی و ابنسینا معتقدند هر عملی باید با «عدالت» هماهنگ باشد. دزدی حق دیگران را ضایع میکند و تعادل جامعه را برهم میزند.
۲) از نظر آنان، انسان ذاتاً اجتماعی است و برای بقای جامعه باید قوانین اخلاقی رعایت شود. دزدی اعتماد عمومی را از بین میبرد و باعث هرجومرج میشود.
۳) ابنسینا در کتاب «شفا» و «نجات» دزدی را مخالف عقل سلیم و شریعت میداند. او میگوید: «مالکیت خصوصی بر اساس کار و تلاش است و دزدی این نظم را نقض میکند.»
۴) فارابی در «آراء اهل مدینه فاضله» دزدی را مانع رسیدن به سعادت جمعی معرفی میکند. به باور او، در یک جامعه ایدهآل همه به حقوق یکدیگر احترام میگذارند.
۵) فیلسوفان مسلمان همچنین به اهداف شریعت (مقاصد شریعت) اشاره میکنند: حفظ مال از اهداف ضروری است و دزدی با آن در تضاد است.
پاسخ نهایی: فیلسوفان مسلمان دزدی را به دلیل نقض عدالت، آسیب به نظم اجتماعی، مخالفت با عقل و شریعت، و مانع شدن از سعادت جمعی نادرست میدانند.
مثال مشابه: اگر دانشآموزی نمرهی دیگری را بدزدد (تقلب کند)، هم به عدالت (حق آن دانشآموز) آسیب زده و هم نظم کلاس را برهم میزند. فیلسوفان مسلمان چنین عملی را هم نادرست میشمارند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: به کتاب «فلسفه اخلاق» شهید مطهری یا مقالاتی درباره «فلسفه اسلامی و حقوق» مراجعه کن.
