راهنمایی کوتاه: درس چهارم جامعهشناسی دهم در فصل «فرهنگ» است و دربارهی این میگوید که فرهنگ چیست و از چه بخشهایی ساخته شده است.
گامبهگام:
- ۱) اول فهرست ابتدای کتاب را باز کن و عنوان دقیق درس چهارم را بخوان؛ چون عنوانها در چاپهای مختلف کمی با هم فرق دارند.
- ۲) خودت در یک جمله بنویس: «فرهنگ یعنی ...». نوشتن با زبان خودت یادگیری را دو برابر میکند.
- ۳) بخشهای اصلی درس را جدا کن: ارزشها (چیزهایی که خوب و مطلوب میدانیم)، هنجارها (راههای رفتار درست در جامعه)، نمادها و زبان.
- ۴) برای هر بخش یک مثال از زندگی خودت پیدا کن، مثلاً «سلام کردن به بزرگترها» یک هنجار است و «پرچم» یک نماد.
- ۵) یک جدول کوچک بکش و تفاوت فرهنگ با طبیعت را بنویس: چیزهای طبیعی ساختهی انسان نیستند، ولی فرهنگ ساختهی خودِ انسانهاست.
- ۶) آخر کار، سه پرسش از متن درس بساز و به آنها جواب بده تا مطمئن شوی مطلب را فهمیدهای.
پاسخ نهایی: درس چهارم به شناخت «فرهنگ» میپردازد؛ یعنی مجموعهای از باورها، ارزشها، هنجارها، نمادها، زبان و آداب و رسومی که مردم یک جامعه با آن زندگی میکنند و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود. پیام اصلی درس این است که فرهنگ آموختنی است، در جامعه ساخته میشود و رفتار ما را شکل میدهد.
برای اطمینان کامل، عنوان دقیق درس چهارم را از کتاب یا فهرست برایم بنویس تا متن همان درس را با هم بخشبخش بررسی کنیم.
مثال مشابه: چرا وقتی مهمان به خانهمان میآید برایش چای میبریم؟ این کار در طبیعت ما نوشته نشده، بلکه در فرهنگ ما یاد گرفته شده و به یک هنجار تبدیل شده است. اگر در جامعهای دیگر رسم دیگری باشد، رفتار مردم هم فرق میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: یک برگه بردار و وسط آن بنویس «فرهنگ» و دورش شاخههای ارزش، هنجار، نماد و زبان را بکش؛ بعد زیر هر شاخه دو مثال از زندگی روزمرهی خودت اضافه کن. این نقشهی مفهومی کمک میکند درس را برای امتحان سریعتر مرور کنی.
