راهنمایی کوتاه: این جنبش به نوعی از حرکتهای سیاسی گفته میشود که نظام حکومتی را از دموکراسی و عدالت به سمت استبداد و خودکامگی سوق میدهد.
گامبهگام:
۱) ابتدا باید بدانیم که در جامعهشناسی، حکومتها میتوانند در یک طیف از عدالت (دموکراسی) تا استبداد (خودکامگی) قرار بگیرند.
۲) جنبشهای سیاسی میتوانند حاکمیت را در این طیف جابهجا کنند. جنبش مشروطه حاکمیت را از استبداد به عدالت برد، اما جنبشهای دیگری مثل «جنبش استبداد» یا «جنبش خودکامگی» برعکس عمل میکنند.
۳) در کتاب جامعهشناسی ۲، به جنبشهایی اشاره شده که با تمرکز قدرت در دست یک فرد یا گروه، آزادیها را محدود و مخالفان را سرکوب میکنند و نظام را به سمت استبداد میبرند.
۴) نمونهای از این جنبشها در تاریخ ایران، «جنبش مشروطه» نبوده بلکه جنبشهای مخالف مشروطه مانند «جنبش استبداد صغیر» یا «جنبش محمدعلی شاه» است که سعی داشتند حکومت مطلقه را بازگردانند.
پاسخ نهایی: جنبشی که حاکمیت را از مدار عدالت به مدار استبداد منتقل میکند، «جنبش استبداد» یا «جنبش خودکامگی» نامیده میشود. در تاریخ ایران، نمونههایی مانند جنبش ضد مشروطه یا اقدامات محمدعلی شاه در جهت بازگرداندن استبداد وجود دارد.
مثال مشابه: فرض کنید یک کشور دارای نظام دموکراتیک است. اگر گروهی با کودتا یا تغییر قانون، قدرت را در دست یک فرد متمرکز کنند و انتخابات را لغو کنند، این یک جنبش استبدادی است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی به فصل «نظام سیاسی» در کتاب جامعهشناسی ۲ مراجعه کنی و درباره انواع جنبشهای سیاسی مطالعه کنی.
