راهنمایی کوتاه: کشورهای غربی با انتقال صنایع وابسته به کشورهای استعمارزده، در پی کاهش هزینهها و حفظ وابستگی اقتصادی بودند.
گامبهگام:
۱) کشورهای غربی پس از استعمار رسمی، به دنبال راههای جدیدی برای ادامه بهرهبرداری از منابع و نیروی کار کشورهای تازه استقلالیافته بودند.
۲) این کشورها صنایعی را که آلودگی زیاد داشتند یا به نیروی کار ارزان نیاز داشتند (مانند مونتاژ قطعات، نساجی و استخراج مواد خام) به کشورهای استعمارزده منتقل کردند.
۳) هدف اصلی کاهش هزینههای تولید بود: دستمزد پایین، نبود قوانین سخت زیستمحیطی و دسترسی به مواد اولیه ارزانتر.
۴) از سوی دیگر، این انتقال باعث میشد اقتصاد کشورهای استعمارزده همچنان به فناوری و بازارهای غربی وابسته بماند و نتوانند صنایع مستقل و پیشرفته ایجاد کنند.
۵) به این ترتیب، کشورهای غربی بدون تحمل هزینههای جانبی (آلودگی، حقوق کارگران) سود بیشتری میبردند و سلطه غیرمستقیم خود را حفظ میکردند.
پاسخ نهایی: کشورهای غربی با هدف کاهش هزینههای تولید، دسترسی به نیروی کار و منابع ارزان، دور زدن قوانین زیستمحیطی و حفظ وابستگی اقتصادی کشورهای استعمارزده، برخی صنایع وابسته را به این کشورها منتقل کردند. این فرایند بخشی از «استعمار نو» یا «نوامپریالیسم» اقتصادی است.
مثال مشابه: فرض کنید یک شرکت بزرگ خودروسازی در اروپا، کارخانه مونتاژ قطعات را به کشوری در آسیا یا آفریقا منتقل میکند. در آن کشور دستمزد کارگران پایینتر است و قوانین ایمنی و محیط زیست سختگیرانه نیست. شرکت اروپایی سود بیشتری میبرد، اما کشور میزبان بیشتر نقش کارگر ساده را دارد و فناوری پیشرفته به آن منتقل نمیشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: کتاب جامعهشناسی پایه یازدهم (فصل مربوط به وابستگی و توسعه) و نظریه «نظام جهانی» والرشتاین را مطالعه کن. همچنین میتوانی جستوجوی «استعمار نو» یا «وابستگی اقتصادی» را ادامه دهی.
